Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu 6 trang 9 SGK Hoá học 12

Bài 1. Ester   Đã kiểm chéo

Đề bài

Propyl ethanoate là ester có mùi đặc trưng của quả lê, còn methyl butanoate là ester có mùi đặc trưng của quả táo.

a) Viết công thức cấu tạo của propyl ethanoate và methyl butanoate.

b) Viết phương trình hoá học của phản ứng thuỷ phân propyl ethanoate và methyl butanoate trong môi trường acid và môi trường base.

Lời giải

### a) Công thức cấu tạo

Propyl ethanoate là ester tạo bởi acetic acid (ethanoic acid, CH3COOHCH_3COOH) và propan-1-ol (CH3CH2CH2OHCH_3CH_2CH_2OH):

CH3−COO−CH2−CH2−CH3(CH3COOC3H7)CH_3-COO-CH_2-CH_2-CH_3 \quad (CH_3COOC_3H_7)

Methyl butanoate là ester tạo bởi butanoic acid (CH3CH2CH2COOHCH_3CH_2CH_2COOH) và methanol (CH3OHCH_3OH):

CH3−CH2−CH2−COO−CH3(C3H7COOCH3)CH_3-CH_2-CH_2-COO-CH_3 \quad (C_3H_7COOCH_3)

###

b) Phương trình phản ứng thuỷ phân

• Trong môi trường acid (phản ứng thuận nghịch, có xúc tác H2SO4H_2SO_4 loãng, đun nóng):

Propyl ethanoate:
CH3COOC3H7+H2O⇌H+toCH3COOH+C3H7OHCH_3COOC_3H_7 + H_2O \underset{t^o}{\overset{H^+}{\rightleftharpoons}} CH_3COOH + C_3H_7OH

Methyl butanoate:
C3H7COOCH3+H2O⇌H+toC3H7COOH+CH3OHC_3H_7COOCH_3 + H_2O \underset{t^o}{\overset{H^+}{\rightleftharpoons}} C_3H_7COOH + CH_3OH

• Trong môi trường base (phản ứng xà phòng hoá, một chiều, đun nóng với dung dịch NaOHNaOH):

Propyl ethanoate:
CH3COOC3H7+NaOH→toCH3COONa+C3H7OHCH_3COOC_3H_7 + NaOH \xrightarrow{t^o} CH_3COONa + C_3H_7OH

Methyl butanoate:
C3H7COOCH3+NaOH→toC3H7COONa+CH3OHC_3H_7COOCH_3 + NaOH \xrightarrow{t^o} C_3H_7COONa + CH_3OH

Đáp số

Propyl ethanoate: CH3COOC3H7CH_3COOC_3H_7 (CH3−COO−CH2CH2CH3CH_3{-}COO{-}CH_2CH_2CH_3); methyl butanoate: C3H7COOCH3C_3H_7COOCH_3 (CH3CH2CH2−COO−CH3CH_3CH_2CH_2{-}COO{-}CH_3)Acid: CH3COOC3H7+H2O⇌CH3COOH+C3H7OHCH_3COOC_3H_7 + H_2O \rightleftharpoons CH_3COOH + C_3H_7OH và C3H7COOCH3+H2O⇌C3H7COOH+CH3OHC_3H_7COOCH_3 + H_2O \rightleftharpoons C_3H_7COOH + CH_3OH. Base: CH3COOC3H7+NaOH→CH3COONa+C3H7OHCH_3COOC_3H_7 + NaOH \to CH_3COONa + C_3H_7OH và C3H7COOCH3+NaOH→C3H7COONa+CH3OHC_3H_7COOCH_3 + NaOH \to C_3H_7COONa + CH_3OH

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.