Giải Câu hỏi trang 42 SGK Hoá học 12

Lời giải

Trả lời câu hỏi mở đầu

a) Amino acid là gì?

Amino acid là hợp chất hữu cơ tạp chức, trong phân tử chứa đồng thời nhóm amino ($-NH_2$) và nhóm carboxyl ($-COOH$).

- Các amino acid thiên nhiên tạo nên protein của cơ thể sống hầu hết là $\alpha$-amino acid, tức là nhóm $-NH_2$ liên kết với nguyên tử carbon $\alpha$ (carbon kề ngay nhóm $-COOH$).
- Công thức chung của $\alpha$-amino acid: $R-CH(NH_2)-COOH$ (trong đó $R$ là gốc hydrocarbon hoặc nguyên tử H).
- Ví dụ: glycine $H_2N-CH_2-COOH$; alanine $CH_3-CH(NH_2)-COOH$.

b) Đặc điểm cấu tạo

- Phân tử amino acid chứa cả nhóm $-NH_2$ có tính base và nhóm $-COOH$ có tính acid.
- Do có sự tương tác giữa hai nhóm này, ở trạng thái rắn và trong dung dịch amino acid tồn tại chủ yếu ở dạng ion lưỡng cực (muối nội phân tử): $R-CH(NH_3^+)-COO^-$.

c) Tính chất

- Tính chất vật lí: là chất rắn kết tinh ở điều kiện thường, nhiệt độ nóng chảy cao, dễ tan trong nước (do tồn tại ở dạng ion lưỡng cực).
- Tính chất hoá học:
- Có tính lưỡng tính: vừa phản ứng với dung dịch acid (nhờ nhóm $-NH_2$), vừa phản ứng với dung dịch base (nhờ nhóm $-COOH$).
- Phản ứng ester hoá nhóm $-COOH$ với alcohol.
- Phản ứng trùng ngưng tạo liên kết peptide (nhóm $-COOH$ của phân tử này với nhóm $-NH_2$ của phân tử kia) → tạo thành peptide, protein và tơ polyamide.

→ Các nội dung chi tiết về cấu tạo, danh pháp và tính chất của amino acid, peptide sẽ được tìm hiểu cụ thể trong bài học này.

Đáp số