Sách giáo khoa Hoá học 11

Giải Bài 3 trang 52 SGK Hoá học 11

Bài 8. Sulfuric acid và muối sulfate   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Viết phương trình hoá học của phản ứng khi cho lần lượt các chất rắn sodium chloride (NaCl), sodium bromide (NaBr) tác dụng với dung dịch sulfuric acid đặc.

b) Chỉ ra vai trò của sulfuric acid trong mỗi phản ứng đó.

Lời giải

a) Phương trình hoá học

• Với sodium chloride (NaCl):

Ion Cl−Cl^- có tính khử yếu, không bị H2SO4H_2SO_4 đặc oxi hoá, nên chỉ xảy ra phản ứng trao đổi (dựa vào tính acid mạnh và khó bay hơi của H2SO4H_2SO_4 đẩy acid dễ bay hơi HCl ra khỏi muối):

NaCl(ra˘ˊn)+H2SO4 (đặc)→t∘NaHSO4+HCl↑NaCl_{(rắn)} + H_2SO_{4\,(đặc)} \xrightarrow{t^\circ} NaHSO_4 + HCl\uparrow

Nếu đun nóng mạnh (dư NaCl):

2NaCl(ra˘ˊn)+H2SO4 (đặc)→t∘Na2SO4+2HCl↑2NaCl_{(rắn)} + H_2SO_{4\,(đặc)} \xrightarrow{t^\circ} Na_2SO_4 + 2HCl\uparrow

• Với sodium bromide (NaBr):

Ion Br−Br^- có tính khử mạnh hơn, bị H2SO4H_2SO_4 đặc oxi hoá thành Br2Br_2, đồng thời S+6S^{+6} bị khử xuống S+4S^{+4} (trong SO2SO_2):

2NaBr(ra˘ˊn)+2H2SO4 (đặc)→t∘Na2SO4+Br2+SO2↑+2H2O2NaBr_{(rắn)} + 2H_2SO_{4\,(đặc)} \xrightarrow{t^\circ} Na_2SO_4 + Br_2 + SO_2\uparrow + 2H_2O

Kiểm tra cân bằng: Na: 2 = 2; Br: 2 = 2; S: 2 = 1 + 1; H: 4 = 4; O: 8 = 4 + 2 + 2. ✓

b) Vai trò của sulfuric acid trong mỗi phản ứng

• Phản ứng với NaCl: số oxi hoá của S trong H2SO4H_2SO_4 không thay đổi (vẫn là +6+6). H2SO4H_2SO_4 chỉ đóng vai trò acid (acid mạnh, khó bay hơi, đẩy HCl dễ bay hơi ra khỏi muối) — đây là phản ứng trao đổi, không phải phản ứng oxi hoá – khử.

• Phản ứng với NaBr: một phần H2SO4H_2SO_4 chuyển thành SO2SO_2 (S+6→S+4S^{+6} \rightarrow S^{+4}) nên thể hiện tính oxi hoá (chất oxi hoá); một phần tạo muối Na2SO4Na_2SO_4 nên thể hiện tính acid. Vậy H2SO4H_2SO_4 đặc vừa là chất oxi hoá, vừa là acid.

Đáp số

a) NaCl+H2SO4(đặc)→NaHSO4+HCl↑NaCl + H_2SO_4(đặc) \to NaHSO_4 + HCl\uparrow (hoặc 2NaCl+H2SO4→Na2SO4+2HCl2NaCl + H_2SO_4 \to Na_2SO_4 + 2HCl); 2NaBr+2H2SO4(đặc)→Na2SO4+Br2+SO2↑+2H2O2NaBr + 2H_2SO_4(đặc) \to Na_2SO_4 + Br_2 + SO_2\uparrow + 2H_2Ob) Với NaCl: H2SO4H_2SO_4 chỉ đóng vai trò acid; với NaBr: H2SO4H_2SO_4 vừa là chất oxi hoá vừa là acid

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.