Sách giáo khoa Hoá học 11

Giải Thí nghiệm trang 51 SGK Hoá học 11

Bài 8. Sulfuric acid và muối sulfate   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm: Đồng (copper) tác dụng với dung dịch sulfuric acid đặc, nóng

Chuẩn bị: đồng lá hoặc phoi bào, dung dịch sulfuric acid 70%; ống nghiệm, kẹp gỗ, đèn cồn, bông tẩm dung dịch NaOH loãng.

Tiến hành:
– Cho vài lá đồng đã cắt nhỏ vào ống nghiệm, thêm tiếp khoảng 3 mL dung dịch H2SO4H_2SO_4 70%, dùng bông đã tẩm dung dịch NaOH loãng nút miệng ống nghiệm.
– Hơ nóng đều phần ống nghiệm chứa dung dịch trên ngọn lửa đèn cồn, sau đó đun tập trung vào đáy ống nghiệm.

Quan sát, mô tả hiện tượng xảy ra và thực hiện yêu cầu sau:
1. Viết phương trình hoá học của phản ứng và xác định chất oxi hoá, chất khử.
2. Nhận xét về khả năng phản ứng của dung dịch sulfuric acid đặc, nóng với copper.

Lời giải

Hiện tượng: Khi đun nóng, lá đồng tan dần, dung dịch chuyển sang màu xanh (do tạo thành muối CuSO4CuSO_4), đồng thời có khí không màu, mùi hắc (SO2SO_2) thoát ra. Bông tẩm dung dịch NaOH ở miệng ống nghiệm giữ lại khí SO2SO_2 độc, hạn chế thoát ra ngoài.

1. Phương trình hoá học và xác định chất oxi hoá, chất khử

Phương trình hoá học:

Cu+2H2SO4(đặc)→toCuSO4+SO2↑+2H2OCu + 2H_2SO_{4(đặc)} \xrightarrow{t^o} CuSO_4 + SO_2\uparrow + 2H_2O

Xác định sự thay đổi số oxi hoá:

Cu0→Cu+2+2e(Cu nhường electron)\overset{0}{Cu} \rightarrow \overset{+2}{Cu} + 2e \quad \text{(Cu nhường electron)}

S+6+2e→S+4(S nhận electron)\overset{+6}{S} + 2e \rightarrow \overset{+4}{S} \quad \text{(S nhận electron)}

- Chất khử: CuCu (số oxi hoá tăng từ 00 lên +2+2).
- Chất oxi hoá: H2SO4H_2SO_4 (nguyên tử S trong gốc sulfate có số oxi hoá giảm từ +6+6 xuống +4+4).

2. Nhận xét về khả năng phản ứng của dung dịch sulfuric acid đặc, nóng với copper

Đồng (Cu) là kim loại đứng sau hydrogen trong dãy hoạt động hoá học nên không phản ứng với dung dịch sulfuric acid loãng. Tuy nhiên, dung dịch sulfuric acid đặc, nóng lại oxi hoá được đồng, hoà tan đồng tạo thành muối CuSO4CuSO_4 và giải phóng khí SO2SO_2. Điều này chứng tỏ sulfuric acid đặc, nóng có tính oxi hoá mạnh (do nguyên tử S ở mức oxi hoá +6+6 gây ra), khác hẳn với sulfuric acid loãng (chỉ thể hiện tính acid, tính oxi hoá do ion H+H^+).

Đáp số

Cu+2H2SO4(đặc)→toCuSO4+SO2↑+2H2OCu + 2H_2SO_{4(đặc)} \xrightarrow{t^o} CuSO_4 + SO_2\uparrow + 2H_2O; chất khử: Cu, chất oxi hoá: H2SO4H_2SO_4H2SO4H_2SO_4 đặc, nóng có tính oxi hoá mạnh nên hoà tan được Cu (khác với H2SO4H_2SO_4 loãng không phản ứng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.