Giải Câu hỏi trang 36 SGK Hoá học 11
Đề bài
Thí nghiệm: Nhận biết ion ammonium trong phân đạm
Chuẩn bị: phân bón potassium nitrate và phân bón ammonium chloride dạng rắn, dung dịch NaOH 20%, giấy pH; bình xịt tia nước cất, 2 ống nghiệm, kẹp gỗ, đèn cồn.
Tiến hành:
– Cho khoảng 1 g phân bón potassium nitrate vào ống nghiệm (1) và khoảng 1 g phân bón ammonium chloride vào ống nghiệm (2).
– Thêm vào mỗi ống nghiệm khoảng 3 mL nước cất, lắc đều cho tan hết.
– Nhỏ 1 mL dung dịch NaOH 20% vào mỗi ống nghiệm, đun nóng nhẹ trên đèn cồn.
– Đưa hai mẩu giấy pH đã tẩm ướt vào miệng mỗi ống nghiệm.
Quan sát hiện tượng xảy ra và thực hiện yêu cầu sau:
Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết ion ammonium? Giải thích bằng phương trình hoá học.
Lời giải
Hiện tượng:
- Ống nghiệm (1) đựng potassium nitrate (): không có hiện tượng gì đặc biệt, giấy pH ở miệng ống hầu như không đổi màu.
- Ống nghiệm (2) đựng ammonium chloride (): khi đun nóng có khí mùi khai bay ra, làm mẩu giấy pH tẩm ướt ở miệng ống chuyển sang màu xanh (môi trường base).
Dấu hiệu nhận biết ion ammonium:
Dựa vào khí ammonia () thoát ra. Khi cho dung dịch kiềm () vào muối chứa ion ammonium rồi đun nóng nhẹ, ion phản ứng với ion giải phóng khí . Khí này có hai dấu hiệu đặc trưng:
- Có mùi khai đặc trưng.
- Làm giấy pH (hoặc quỳ tím) ẩm chuyển sang màu xanh do tan vào nước tạo môi trường base.
Vì vậy, ở ống nghiệm (2) xuất hiện khí mùi khai làm xanh giấy pH ẩm → trong phân bón ammonium chloride có ion ammonium. Ống nghiệm (1) không có hiện tượng này → phân bón potassium nitrate không chứa ion ammonium.
Giải thích bằng phương trình hoá học:
Phản ứng ở ống nghiệm (2):
Phương trình ion thu gọn:
Khí tan một phần vào nước tẩm trên giấy pH tạo môi trường base, làm giấy pH đổi màu xanh:
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.