Giải Thí nghiệm 1 trang 10 SGK Hoá học 11
Đề bài
Thí nghiệm 1. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự chuyển dịch cân bằng:
(màu nâu đỏ) (không màu)
Chuẩn bị: 3 ống nghiệm chứa khí nút kín, có màu giống nhau, cốc nước đá, cốc nước nóng.
Tiến hành:
– Ống nghiệm (1) để so sánh.
– Ngâm ống nghiệm (2) vào cốc nước đá trong khoảng 1 – 2 phút.
– Ngâm ống nghiệm (3) vào cốc nước nóng trong khoảng 1 – 2 phút.
Quan sát sự thay đổi màu sắc của khí trong các ống nghiệm (Hình 1.2) và hoàn thành vào vở theo mẫu bảng sau:
| Tác động | Hiện tượng | Chiều chuyển dịch cân bằng (thuận/nghịch) | Chiều chuyển dịch cân bằng (toả nhiệt/thu nhiệt) |
|---|---|---|---|
| Tăng nhiệt độ | ? | ? | ? |
| Giảm nhiệt độ | ? | ? | ? |
Lời giải
Phân tích cân bằng:
Phản ứng: với .
- Khí có màu nâu đỏ, khí không màu.
- Chiều thuận (tạo ) là chiều toả nhiệt (); chiều nghịch (tạo ) là chiều thu nhiệt.
- Màu khí đậm lên ⇒ tăng lượng (cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch). Màu khí nhạt đi ⇒ giảm lượng (cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận).
Theo nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier: khi tăng nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm nhiệt độ, tức theo chiều thu nhiệt; khi giảm nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều toả nhiệt.
a) Tăng nhiệt độ (ống nghiệm 3 ngâm nước nóng):
- Hiện tượng: màu khí đậm dần (chuyển sang nâu đỏ đậm) → lượng tăng.
- Chiều chuyển dịch cân bằng: chiều nghịch (từ tạo thành ).
- Đó là chiều thu nhiệt (phù hợp: tăng nhiệt độ, cân bằng dịch theo chiều thu nhiệt để chống lại sự tăng nhiệt độ).
b) Giảm nhiệt độ (ống nghiệm 2 ngâm nước đá):
- Hiện tượng: màu khí nhạt dần (chuyển sang vàng nhạt) → lượng giảm, lượng tăng.
- Chiều chuyển dịch cân bằng: chiều thuận (từ tạo thành ).
- Đó là chiều toả nhiệt (phù hợp: giảm nhiệt độ, cân bằng dịch theo chiều toả nhiệt để chống lại sự giảm nhiệt độ).
Bảng hoàn thành:
| Tác động | Hiện tượng | Chiều chuyển dịch (thuận/nghịch) | Chiều chuyển dịch (toả nhiệt/thu nhiệt) |
|---|---|---|---|
| Tăng nhiệt độ | Màu khí đậm dần (nâu đỏ đậm hơn) | Chiều nghịch | Chiều thu nhiệt |
| Giảm nhiệt độ | Màu khí nhạt dần (gần như không màu) | Chiều thuận | Chiều toả nhiệt |
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.