Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Câu hỏi 2 trang 14 SGK Hoá học 10

Bài 1. Thành phần của nguyên tử   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát hình ảnh mô phỏng kết quả thí nghiệm bắn phá lá vàng thực hiện bởi E. Rutherford (Hình 1.3) và nhận xét về đường đi của các hạt α\alpha.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 14 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình mô phỏng gồm nhiều nguyên tử vàng vẽ dạng các hình tròn lớn màu vàng xếp thành cột, mỗi hình tròn có một chấm đen nhỏ ở tâm biểu thị hạt nhân. Từ bên trái, chùm các hạt α (các mũi tên đỏ nằm ngang song song) bắn thẳng vào lá vàng. Phần lớn các mũi tên đi xuyên thẳng qua khoảng trống giữa các nguyên tử và thoát ra bên phải theo đường thẳng. Một số ít mũi tên khi đến gần chấm đen (hạt nhân) thì bị lệch hướng, đổi phương đi chéo; cá biệt có mũi tên bị bật ngược trở lại phía trái.

Lời giải

Nhận xét về đường đi của các hạt α\alpha:

a) Hầu hết các hạt α\alpha đi xuyên thẳng qua lá vàng theo phương ban đầu mà không bị lệch hướng. Điều này chứng tỏ nguyên tử có cấu tạo rỗng, phần lớn không gian trong nguyên tử là khoảng trống (các electron rất nhỏ nằm ở lớp vỏ nên không cản được hạt α\alpha).

b) Một số ít hạt α\alpha khi đến gần tâm nguyên tử thì bị lệch hướng (đổi phương đi chéo); cá biệt có hạt bị bật ngược trở lại. Điều này chứng tỏ ở tâm nguyên tử có một phần tử mang điện tích dương, có khối lượng lớn nhưng kích thước rất nhỏ so với kích thước nguyên tử — đó chính là hạt nhân nguyên tử. Khi hạt α\alpha (mang điện tích dương) đến gần hạt nhân, lực đẩy tĩnh điện giữa chúng làm hạt α\alpha bị lệch hướng hoặc bật ngược lại.

Kết luận: Nguyên tử có cấu tạo rỗng, gồm hạt nhân mang điện tích dương nằm ở tâm với kích thước rất nhỏ nhưng tập trung hầu hết khối lượng của nguyên tử, xung quanh là các electron chuyển động tạo nên lớp vỏ nguyên tử.

Đáp số

Hầu hết hạt α đi thẳng → nguyên tử có cấu tạo rỗngMột số ít hạt α bị lệch hoặc bật ngược → tâm nguyên tử có hạt nhân mang điện tích dương, kích thước rất nhỏ, khối lượng lớn

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.