Sách giáo khoa Giáo dục công dân 9

Giải Luyện tập 3 trang 38 SGK Giáo dục công dân 9

Bài 5. Thích ứng với thay đổi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em hãy vận dụng cách thích ứng với sự thay đổi để tư vấn cho các bạn trong những tình huống dưới đây:

a) Bạn B lần đầu sống xa nhà để lên thành phố học. Ở một mình, B chưa biết cân đối tài chính, mua sắm nhiều thứ không cần thiết nên thường xuyên bị thiếu tiền ăn, thậm chí tiêu cả vào tiền thuê nhà. Sống một mình, không có ai nhắc nhở nên nhiều khi B mải chơi theo bạn, đi sớm về khuya, không để ý chuyện học tập.

b) Mẹ bạn P bị đột quỵ phải nằm liệt một chỗ, sinh hoạt cá nhân cũng cần có người hỗ trợ. P lo lắng cho mẹ và thấy lúng túng khi trong nhà vừa thiếu bàn tay mẹ vừa cần có người chăm sóc cho mẹ.

c) Bố mẹ bạn S có cơ hội đi làm việc ở xa với thu nhập tốt hơn nên đã gửi S về quê sống cùng ông bà để bố mẹ đi lao động. S gặp nhiều khó khăn để thích ứng với hoàn cảnh mới khi vừa phải sống xa bố mẹ, lại chuyển nơi ở, chuyển trường.

Gợi ý trả lời

Vận dụng cách thích ứng với sự thay đổi để tư vấn:

Trước hết cần nhớ các bước thích ứng với thay đổi theo SGK: (1) bình tĩnh, chấp nhận thực tế thay đổi; (2) tìm hiểu rõ nguyên nhân, xác định khó khăn gặp phải; (3) chủ động lập kế hoạch, điều chỉnh thói quen, học kĩ năng mới cho phù hợp; (4) giữ tinh thần lạc quan, tích cực và tìm sự hỗ trợ từ người thân, thầy cô, bạn bè khi cần.

a) Tình huống của bạn B (sống xa nhà, chưa biết cân đối tài chính, mải chơi):

- Em khuyên B bình tĩnh nhìn nhận rằng việc sống tự lập là thay đổi tất yếu, cần chủ động thích ứng chứ không buông xuôi.
- B nên lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng: ghi chép các khoản thu – chi, ưu tiên tiền thuê nhà và tiền ăn, chỉ mua những thứ thật sự cần thiết, dành ra một khoản tiết kiệm phòng khi cần.
- B cần xây dựng lại nền nếp sinh hoạt: đặt thời gian biểu học tập và nghỉ ngơi hợp lí, hạn chế đi sớm về khuya, biết từ chối những cuộc chơi không lành mạnh.
- B có thể nhờ bố mẹ, anh chị hoặc bạn bè đáng tin cậy nhắc nhở, giám sát; giữ liên lạc thường xuyên với gia đình để được động viên.

b) Tình huống của bạn P (mẹ bị đột quỵ, nằm liệt, cần người chăm sóc):

- Em khuyên P bình tĩnh chấp nhận hoàn cảnh mới, không hoảng loạn, bi quan, vì lo lắng quá mức sẽ khó giải quyết được việc.
- P nên cùng người thân bàn bạc, phân chia công việc: ai chăm sóc mẹ, ai lo việc nhà, việc chợ búa, cơm nước… để chia sẻ gánh nặng, tránh dồn lên một người.
- P chủ động học những kĩ năng cần thiết để chăm sóc mẹ (cho ăn, vệ sinh, giúp mẹ vận động…) theo hướng dẫn của bác sĩ, nhân viên y tế.
- P nên sắp xếp lại thời gian để vừa phụ giúp gia đình vừa bảo đảm việc học; khi quá sức thì nhờ họ hàng, hàng xóm, thầy cô, các tổ chức, dịch vụ hỗ trợ và giữ tinh thần lạc quan để cùng gia đình vượt qua khó khăn.

c) Tình huống của bạn S (xa bố mẹ, chuyển nơi ở, chuyển trường):

- Em khuyên S hiểu và thông cảm cho quyết định của bố mẹ, chấp nhận sự thay đổi này một cách tích cực, xem đây là cơ hội để trưởng thành, tự lập hơn.
- Ở nơi ở mới, S nên chủ động gần gũi, yêu thương, giúp đỡ ông bà để sớm quen với nếp sống gia đình mới.
- Ở trường mới, S cần mạnh dạn làm quen với thầy cô, bạn bè, tham gia các hoạt động của lớp, của trường để nhanh chóng hòa nhập và theo kịp việc học.
- S nên thường xuyên gọi điện, nhắn tin cho bố mẹ để được quan tâm, động viên; giữ thái độ lạc quan, cố gắng học tập tốt để bố mẹ yên tâm làm việc.

*Kết luận:* Trong cả ba tình huống, lời tư vấn đều dựa trên cùng một cách thích ứng: bình tĩnh chấp nhận thay đổi → xác định khó khăn → chủ động lập kế hoạch, điều chỉnh bản thân và học kĩ năng mới → giữ tinh thần tích cực và tìm sự hỗ trợ khi cần.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.