Giải Luyện tập trang 91 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ của nước ta được thể hiện qua sơ đồ sau:

```
┌─────────────────────────────────────────┐
│ SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NGÀNH DỊCH VỤ │
│ CỦA NƯỚC TA │
└─────────────────────────────────────────┘
▲ ▲ ▲
┌─────────────┘ │ └─────────────┐
│ │ │
┌───────────────┐ ┌──────────────────────────┐ ┌────────────────────────────┐
│ VỊ TRÍ ĐỊA LÍ │ │ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ │ │ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI │
│ │ │ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN │ │ │
└───────────────┘ └──────────────────────────┘ └────────────────────────────┘
```

Diễn giải chi tiết ba nhóm nhân tố:

a) Vị trí địa lí
- Nằm ở khu vực có nền kinh tế phát triển năng động (Đông Nam Á, châu Á - Thái Bình Dương), gần các tuyến giao thông, hàng hải, hàng không quốc tế quan trọng → thuận lợi thu hút đầu tư, giao lưu, mở rộng các hoạt động dịch vụ (thương mại, giao thông vận tải, du lịch…).
- Tạo điều kiện kết nối với thị trường khu vực và thế giới.

b) Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
- Địa hình, khí hậu, nguồn nước, sinh vật, tài nguyên du lịch (biển, đảo, hang động, vườn quốc gia…) là cơ sở để phát triển và phân bố các ngành dịch vụ, đặc biệt là du lịch và giao thông vận tải.
- Sự phân hoá của tự nhiên theo lãnh thổ làm cho hoạt động dịch vụ cũng phân bố khác nhau giữa các vùng.

c) Điều kiện kinh tế - xã hội (nhóm nhân tố có ý nghĩa quyết định):
- Trình độ phát triển kinh tế và năng suất lao động xã hội: quyết định quy mô, cơ cấu, tốc độ phát triển của ngành dịch vụ.
- Đặc điểm dân số, lao động (quy mô dân số đông, cơ cấu, phân bố dân cư, chất lượng lao động): vừa tạo nhu cầu (sức mua, thị trường) vừa cung cấp nguồn lao động cho ngành dịch vụ; ảnh hưởng đến sức hút và phân bố các cơ sở dịch vụ.
- Vốn đầu tư và cơ sở vật chất - kĩ thuật, cơ sở hạ tầng: tạo điều kiện để phát triển, hiện đại hoá và mở rộng mạng lưới dịch vụ.
- Khoa học - công nghệ: làm xuất hiện nhiều loại hình dịch vụ mới (thương mại điện tử, ngân hàng số…), nâng cao chất lượng và hiệu quả dịch vụ.
- Thị trường: quy mô và đặc điểm thị trường ảnh hưởng đến hướng phát triển và phân bố ngành dịch vụ.
- Chính sách phát triển dịch vụ của Nhà nước: định hướng, thúc đẩy sự phát triển và phân bố của ngành.

Kết luận: sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ nước ta chịu tác động tổng hợp của vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên - tài nguyên thiên nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội, trong đó nhóm nhân tố kinh tế - xã hội giữ vai trò quyết định.