Giải Câu hỏi trang 31 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

## a) Trình bày và giải thích sự suy giảm tài nguyên đất ở nước ta

1. Biểu hiện của sự suy giảm

– Diện tích đất bình quân đầu người thấp và có xu hướng giảm: nước ta đất chật người đông, bình quân diện tích đất (nhất là đất nông nghiệp) trên đầu người thuộc loại thấp trên thế giới và tiếp tục giảm do dân số tăng, quá trình công nghiệp hóa – đô thị hóa chuyển nhiều đất nông nghiệp sang mục đích khác.

– Đất bị thoái hóa trên diện rộng:
+ Ở vùng đồi núi: đất bị xói mòn, rửa trôi, sạt lở, mất lớp đất mặt màu mỡ, trở nên bạc màu, nghèo dinh dưỡng, nhiều nơi trơ sỏi đá, đá ong hóa (kết von).
+ Ở vùng đồng bằng, ven biển: đất bị nhiễm mặn, nhiễm phèn (rõ nhất ở ven biển Đồng bằng sông Cửu Long), bị ngập úng và ô nhiễm do chất thải, hóa chất nông nghiệp.
+ Ở ven biển Nam Trung Bộ (Ninh Thuận, Bình Thuận): xuất hiện hiện tượng hoang mạc hóa, cát bay, cát chảy lấn chiếm đất.

2. Giải thích nguyên nhân

– Nguyên nhân tự nhiên: khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, mưa lớn tập trung theo mùa; địa hình phần lớn là đồi núi, độ dốc lớn → thúc đẩy quá trình xói mòn, rửa trôi; một số vùng khí hậu khô hạn (Nam Trung Bộ) dễ hoang mạc hóa; nước biển xâm nhập gây nhiễm mặn.

– Nguyên nhân do con người (chủ yếu): phá rừng, đốt rừng làm nương rẫy làm mất lớp phủ thực vật bảo vệ đất; canh tác không hợp lí, độc canh; lạm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; xả chất thải sinh hoạt, công nghiệp gây ô nhiễm đất.

##

b) Một số giải pháp sử dụng hợp lí tài nguyên đất

– Đối với vùng đồi núi: bảo vệ và trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc; áp dụng các biện pháp chống xói mòn như làm ruộng bậc thang, trồng cây theo băng, phát triển mô hình nông – lâm kết hợp; canh tác hợp lí trên đất dốc.

– Đối với vùng đồng bằng: sử dụng đất tiết kiệm, hợp lí; thâm canh, tăng vụ đi đôi với bón phân hữu cơ để duy trì và nâng cao độ phì; cải tạo đất phèn, đất mặn; thực hiện tốt công tác thủy lợi chống ngập úng, chống ô nhiễm đất.

– Giải pháp chung: quản lí chặt chẽ và sử dụng đất đúng mục đích theo quy hoạch; hoàn thiện và thực hiện nghiêm Luật Đất đai cùng các quy định về bảo vệ, cải tạo tài nguyên đất; nâng cao ý thức của người dân trong việc sử dụng và bảo vệ đất.