Giải Nội dung 2 trang 88 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

a) Nhận xét sự chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp

Dựa vào bảng 16.1 (cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo nhóm ngành của nước ta giai đoạn 2010 – 2021), có thể thấy cơ cấu ngành công nghiệp nước ta có sự chuyển dịch, tuy chưa thật mạnh nhưng đúng hướng:

- Công nghiệp chế biến, chế tạo luôn chiếm tỉ trọng cao nhất (trên 80% giá trị sản xuất toàn ngành) và có xu hướng tăng tỉ trọng → giữ vai trò chủ đạo, là động lực chính của toàn ngành công nghiệp.
- Công nghiệp khai khoáng chiếm tỉ trọng nhỏ và giảm liên tục trong giai đoạn trên.
- Nhóm sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hoà không khí chiếm tỉ trọng chưa lớn nhưng có xu hướng tăng.
- Nhóm cung cấp nước; hoạt động quản lí và xử lí rác thải, nước thải chiếm tỉ trọng rất nhỏ và tương đối ổn định.

→ Hướng chuyển dịch: tăng tỉ trọng nhóm chế biến, chế tạo và nhóm sản xuất, phân phối điện; giảm tỉ trọng nhóm khai khoáng. Đây là chuyển dịch tích cực, phù hợp với đường lối công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

b) Giải thích

- Chế biến, chế tạo tăng và chiếm ưu thế vì đây là nhóm ngành được ưu tiên phát triển trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá; thu hút mạnh vốn đầu tư trong và ngoài nước (nhất là FDI), ứng dụng khoa học – công nghệ, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị gia tăng cao và phục vụ xuất khẩu (điện tử, dệt may, cơ khí, thực phẩm…).
- Khai khoáng giảm do nước ta chủ trương hạn chế xuất khẩu nguyên – nhiên liệu thô, hướng tới khai thác tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ tài nguyên, môi trường; một số nguồn tài nguyên (than, dầu khí) dần cạn kiệt, chi phí khai thác tăng.
- Sản xuất và phân phối điện tăng để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng lớn cho sản xuất và sinh hoạt; nước ta đẩy mạnh phát triển nguồn điện, trong đó có năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời).
- Cung cấp nước, xử lí rác thải, nước thải chiếm tỉ trọng nhỏ, ổn định vì đây là nhóm ngành mang tính dịch vụ hạ tầng, quy mô giá trị sản xuất không lớn.

→ Sự chuyển dịch trên thể hiện cơ cấu công nghiệp nước ta đang đổi mới theo hướng hiện đại, nâng cao tỉ trọng các ngành có hàm lượng khoa học – công nghệ và giá trị gia tăng cao.