Giải Câu hỏi trang 120 SGK Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào thông tin mục I và hình 27.1, hãy:
– Trình bày đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của vùng Bắc Trung Bộ.
– Nêu đặc điểm nổi bật về dân số của vùng.
Bản đồ tự nhiên vùng Bắc Trung Bộ, có lưới kinh – vĩ tuyến ghi các vĩ tuyến 16°B, 18°B, 20°B và các kinh tuyến 104°Đ, 106°Đ, 108°Đ. Vùng trải dài theo chiều bắc – nam, hẹp ngang theo chiều đông – tây, gồm thành phố Huế và 4 tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị.
Ranh giới và các vùng tiếp giáp (đường ranh giới vùng kinh tế – xã hội màu hồng và biên giới quốc gia): phía tây giáp nước Lào (biên giới chạy dọc dãy Trường Sơn Bắc); phía bắc giáp vùng Trung du và miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Hồng (có dãy Tam Điệp làm ranh giới phía bắc); phía nam giáp vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (ranh giới ở dãy Bạch Mã); phía đông là Vịnh Bắc Bộ (Biển Đông) với vùng biển rộng.
Địa hình phân tầng từ tây sang đông: phía tây là miền núi cao thuộc dãy Trường Sơn Bắc với nhiều đỉnh cao (núi Pu Xai Lai Leng 2 711 m, Rào Cỏ 2 235 m, Động Ngài 1 774 m) và các dãy Giăng Màn, Hoành Sơn (1 044 m); ở giữa là dải đồng bằng chuyển tiếp ven biển hẹp (đồng bằng Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh); phía đông là biển, thềm lục địa và các đảo.
Sông ngòi: mạng lưới sông khá dày, chảy từ tây sang đông đổ ra biển, gồm sông Mã, sông Chu, sông Cả, sông Gianh, sông Bến Hải,…; có hồ Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh), hồ Hoà Bình ở góc tây bắc.
Biển, đảo và bờ biển: đường bờ biển dài với nhiều cửa biển (cửa Hới, Cửa Lò, cửa Hội, cửa Giành, cửa Thuận An) và bãi tắm (Sầm Sơn, Thiên Cầm, Nhật Lệ, Lăng Cô); các đảo ngoài khơi gồm hòn Mê, đảo Biện Sơn (Thanh Hoá), hòn Ngư, đảo Yến, đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), mũi Ròn, hòn Sơn Dương; ngoài biển có nhiều bãi cá, bãi tôm.
Tài nguyên và khu bảo tồn: nhiều điểm khoáng sản (sắt ở Thạch Khê, crôm ở Cổ Định, ni-ken, thiếc, ti-tan, đá vôi, sét – cao lanh, nước khoáng,…); các vườn quốc gia và khu bảo tồn như Bến En, Pù Mát (khu dự trữ sinh quyển Miền Tây Nghệ An), Vũ Quang, Phong Nha – Kẻ Bàng, Bạch Mã; có các cửa khẩu trên biên giới với Lào (Na Mèo, Nậm Cắn, Cầu Treo, Cha Lo, Lao Bảo, La Lay).
Bản đồ phụ ở góc trên bên phải thể hiện vị trí của vùng Bắc Trung Bộ trong lãnh thổ Việt Nam, nằm ở phần giữa đất nước, tiếp giáp Lào ở phía tây và Biển Đông ở phía đông.
Gợi ý trả lời
a) Đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của vùng Bắc Trung Bộ
*Phạm vi lãnh thổ:*
- Vùng Bắc Trung Bộ gồm thành phố Huế và 4 tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị.
- Lãnh thổ kéo dài theo chiều bắc – nam (từ khoảng vĩ tuyến xuống gần ) và hẹp ngang theo chiều đông – tây (trong khoảng kinh tuyến đến ).
- Vùng có cả phần đất liền và vùng biển rộng lớn thuộc Biển Đông (Vịnh Bắc Bộ) với nhiều đảo, quần đảo (hòn Mê, đảo Biện Sơn, hòn Ngư, đảo Yến, đảo Cồn Cỏ…).
*Vị trí địa lí và các vùng tiếp giáp:*
- Phía bắc giáp vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ và vùng Đồng bằng sông Hồng (ranh giới là dãy Tam Điệp).
- Phía nam giáp vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (ranh giới là dãy Bạch Mã).
- Phía tây giáp nước Lào, với đường biên giới chạy dọc theo dãy Trường Sơn Bắc, trên biên giới có nhiều cửa khẩu (Na Mèo, Nậm Cắn, Cầu Treo, Cha Lo, Lao Bảo, La Lay).
- Phía đông giáp Biển Đông (Vịnh Bắc Bộ) với vùng biển rộng.
*Ý nghĩa của vị trí địa lí:*
- Là cầu nối giữa các vùng kinh tế phía bắc với các vùng phía nam, đồng thời là cửa ngõ ra biển của Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan thông qua các cửa khẩu và cảng biển, thuận lợi giao lưu, hợp tác, phát triển kinh tế và mở rộng quan hệ quốc tế.
- Giáp biển tạo điều kiện phát triển tổng hợp kinh tế biển (giao thông vận tải biển, khai thác và nuôi trồng thuỷ sản, du lịch biển…).
b) Đặc điểm nổi bật về dân số của vùng Bắc Trung Bộ
- Là vùng có số dân khá đông so với cả nước, mật độ dân số không quá cao và phân bố không đồng đều: dân cư tập trung đông ở dải đồng bằng ven biển phía đông, còn vùng đồi núi phía tây dân cư thưa thớt.
- Vùng có nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống (người Kinh ở đồng bằng, ven biển; các dân tộc thiểu số như Thái, Mường, Bru – Vân Kiều,… sinh sống ở vùng núi phía tây), tạo nên sự đa dạng về văn hoá.
- Tỉ lệ dân thành thị còn thấp, phần lớn dân cư sống ở nông thôn; quá trình đô thị hoá đang được đẩy mạnh.
- Dân số trong độ tuổi lao động chiếm tỉ lệ lớn, nguồn lao động dồi dào, người dân cần cù, giàu truyền thống lao động và hiếu học; tuy nhiên vùng vẫn có hiện tượng xuất cư lao động đến các vùng khác.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.