Sách giáo khoa Địa lí 12

Giải Câu hỏi trang 81 SGK Địa lí 12

Bài 17. Một số ngành công nghiệp   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục VI và hình 17.4, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố ngành công nghiệp dệt, sản xuất trang phục ở nước ta.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 81 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 17.4 là bản đồ phân bố một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Việt Nam năm 2024, vẽ lãnh thổ đất liền trải dài từ khoảng vĩ độ 8°B đến trên 23°B, kinh độ 102°Đ–110°Đ, có khung phụ thể hiện quần đảo Hoàng Sa (TP. Đà Nẵng) và quần đảo Trường Sa (tỉnh Khánh Hoà). Bảng chú giải dùng các kí hiệu riêng cho năm ngành: (1) sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính; (2) sản xuất, chế biến thực phẩm; (3) sản xuất đồ uống; (4) dệt và sản xuất trang phục; (5) sản xuất giày, dép; cùng các kí hiệu sông, hồ, đường sắt, đường cao tốc, đường ô tô, địa giới hành chính tỉnh/thành phố và biên giới quốc gia.

Các trung tâm công nghiệp phân bố không đều: tập trung đậm đặc nhất ở Đồng bằng sông Hồng (quanh Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên) và Đông Nam Bộ (quanh Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai), thưa dần ở miền Trung và Tây Nguyên.

Riêng kí hiệu ngành dệt và sản xuất trang phục (ngành 4) trên bản đồ phân bố rộng nhưng tập trung thành cụm ở các địa phương: phía Bắc có Hà Nội và Hải Phòng (Đồng bằng sông Hồng); miền Trung có Huế và Đà Nẵng (dải đô thị ven biển); phía Nam có Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Cần Thơ. Đây đều là những thành phố lớn, đông dân, nhiều lao động, cơ sở hạ tầng và thị trường thuận lợi, nên các kí hiệu dệt, trang phục tụ lại quanh hai vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và Nam Bộ.

Kèm theo mục VI có Bảng 17.5 – Sản lượng một số sản phẩm của ngành công nghiệp dệt và sản xuất trang phục nước ta giai đoạn 2010–2024:

| Sản phẩm | 2010 | 2015 | 2020 | 2024 |
|---|---|---|---|---|
| Sợi (triệu tấn) | 0,8 | 1,9 | 3,3 | 4,4 |
| Vải (triệu m²) | 1 176,9 | 1 525,6 | 2 377,0 | 3 159,1 |
| Quần áo mặc thường (triệu cái) | 2 604,5 | 4 320,0 | 5 406,8 | 5 929,8 |

(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam các năm, Cục Thống kê). Số liệu cho thấy cả ba nhóm sản phẩm đều tăng liên tục qua các năm: sợi tăng 5,5 lần, vải tăng khoảng 2,7 lần, quần áo mặc thường tăng khoảng 2,3 lần trong giai đoạn 2010–2024.

Gợi ý trả lời

a) Đặc điểm phát triển

- Dệt, sản xuất trang phục là một trong những ngành công nghiệp trọng điểm, có lịch sử phát triển lâu đời ở nước ta. Ngành dựa trên nguồn lao động dồi dào, giá rẻ, có tay nghề và thị trường tiêu thụ rộng lớn (cả trong nước và xuất khẩu).

- Sản lượng các sản phẩm chính tăng liên tục và nhanh trong giai đoạn 2010–2024 (theo Bảng 17.5):
- Sợi: tăng từ 0,8 lên 4,4 triệu tấn, tức gấp 4,40,8=5,5\dfrac{4,4}{0,8} = 5,5 lần.
- Vải: tăng từ 1 176,9 lên 3 159,1 triệu m², tức gấp 3159,11176,9≈2,7\dfrac{3159,1}{1176,9} \approx 2,7 lần.
- Quần áo mặc thường: tăng từ 2 604,5 lên 5 929,8 triệu cái, tức gấp 5929,82604,5≈2,3\dfrac{5929,8}{2604,5} \approx 2,3 lần.
→ Trong đó sợi tăng nhanh nhất (5,5 lần), cho thấy ngành đang chủ động hơn về nguyên liệu, giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu ở khâu đầu của chuỗi dệt – may.

- Sản phẩm của ngành (hàng dệt may) là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang lại giá trị và nguồn thu ngoại tệ lớn; cơ cấu sản phẩm ngày càng đa dạng, chất lượng được nâng cao, từng bước tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi sản xuất.

- Ngành đang đổi mới công nghệ, thiết bị và chú trọng phát triển theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.

b) Đặc điểm phân bố

- Ngành dệt, sản xuất trang phục phân bố rộng nhưng không đều, tập trung thành cụm chủ yếu ở những nơi đông dân, nhiều lao động, cơ sở hạ tầng và thị trường thuận lợi.

- Dựa vào hình 17.4, các trung tâm dệt, trang phục tập trung đậm đặc ở hai vùng kinh tế trọng điểm:
- Phía Bắc – Đồng bằng sông Hồng: Hà Nội, Hải Phòng (gắn với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ).
- Phía Nam – Đông Nam Bộ và phụ cận: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Cần Thơ (gắn với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam).

- Ở miền Trung, ngành phân bố thưa hơn, tập trung ở một số đô thị ven biển như Huế, Đà Nẵng.

→ Nhìn chung, ngành dệt và sản xuất trang phục phát triển nhanh, sản lượng tăng liên tục, phân bố rộng khắp nhưng tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn, đông dân thuộc Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.