Giải Luyện tập trang 42 SGK Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào bảng 8.2, vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu lao động có việc làm trong nền kinh tế phân theo ngành kinh tế của nước ta năm 2010 và năm 2024. Nêu nhận xét.
Bảng 8.2. Cơ cấu lao động có việc làm trong nền kinh tế phân theo ngành kinh tế của nước ta giai đoạn 2010 – 2024 (Đơn vị: %):
| Ngành | 2010 | 2015 | 2020 | 2024 |
|---|---|---|---|---|
| Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản | 49,5 | 43,6 | 33,1 | 26,4 |
| Công nghiệp và xây dựng | 20,9 | 23,0 | 30,8 | 33,4 |
| Dịch vụ | 29,6 | 33,4 | 36,1 | 40,2 |
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam các năm, Cục Thống kê). Để vẽ biểu đồ cơ cấu (biểu đồ tròn) của năm 2010 và năm 2024, sử dụng số liệu hai cột tương ứng: năm 2010 gồm Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản 49,5%; Công nghiệp và xây dựng 20,9%; Dịch vụ 29,6% (tổng 100%). Năm 2024 gồm Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản 26,4%; Công nghiệp và xây dựng 33,4%; Dịch vụ 40,2% (tổng 100%).
Gợi ý trả lời
a) Xử lí số liệu — tính góc ở tâm cho biểu đồ tròn
Vì số liệu bảng 8.2 đã là cơ cấu (%), tổng mỗi năm = 100%, nên dùng trực tiếp. Mỗi 1% ứng với .
*Năm 2010:*
- Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản:
- Công nghiệp và xây dựng:
- Dịch vụ: (tổng )
*Năm 2024:*
- Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản:
- Công nghiệp và xây dựng:
- Dịch vụ: (tổng )
b) Vẽ biểu đồ
Vẽ hai biểu đồ tròn có bán kính bằng nhau (năm 2010 và năm 2024), vì không có số liệu tổng lao động để vẽ bán kính khác nhau. Yêu cầu khi vẽ:
- Vẽ các hình quạt theo thứ tự ngành như bảng, bắt đầu từ tia 12 giờ, theo chiều kim đồng hồ.
- Ghi tỉ trọng (%) vào từng hình quạt.
- Có tên biểu đồ: "Biểu đồ cơ cấu lao động có việc làm phân theo ngành kinh tế của nước ta năm 2010 và năm 2024".
- Có chú giải (nông nghiệp – lâm nghiệp – thuỷ sản; công nghiệp – xây dựng; dịch vụ) thống nhất cho cả hai hình.
c) Nhận xét
Giai đoạn 2010 – 2024, cơ cấu lao động phân theo ngành của nước ta có sự chuyển dịch theo hướng tích cực, phù hợp quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá:
- Tỉ trọng lao động ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản giảm mạnh và nhanh, từ 49,5% xuống 26,4% (giảm 23,1%); từ chỗ chiếm tỉ trọng lớn nhất (2010) xuống còn thấp nhất (2024).
- Tỉ trọng lao động ngành công nghiệp và xây dựng tăng, từ 20,9% lên 33,4% (tăng 12,5%).
- Tỉ trọng lao động ngành dịch vụ tăng liên tục, từ 29,6% lên 40,2% (tăng 10,6%) và trở thành ngành chiếm tỉ trọng cao nhất năm 2024.
→ Như vậy, lao động chuyển dịch từ khu vực nông – lâm – thuỷ sản sang khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, cho thấy sự tiến bộ trong phân công lao động xã hội của nước ta.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.