Giải Câu hỏi trang 52 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

## Phân tích đề bài

Đề yêu cầu hai ý dựa vào thông tin mục 2 (Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế):

a) Chứng minh và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

b) Đánh giá vai trò của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế nước ta hiện nay.

Nền kinh tế nước ta gồm ba nhóm thành phần: kinh tế Nhà nước, kinh tế ngoài Nhà nước (gồm kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, kinh tế cá thể) và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

---

## a) Chứng minh và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu theo thành phần kinh tế

Chứng minh (xu hướng chuyển dịch):

Cùng với công cuộc Đổi mới và quá trình hội nhập, cơ cấu kinh tế theo thành phần nước ta chuyển dịch rõ rệt:

- Kinh tế Nhà nước: tỉ trọng đóng góp vào GDP có xu hướng giảm, nhưng vẫn chiếm tỉ trọng đáng kể và giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế.
- Kinh tế ngoài Nhà nước: luôn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu GDP và có xu hướng ổn định ở mức cao; trong đó kinh tế tư nhân ngày càng được coi trọng, trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.
- Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): tỉ trọng tăng nhanh, ngày càng khẳng định vị trí quan trọng trong nền kinh tế.

→ Như vậy, cơ cấu chuyển dịch theo hướng: giảm tỉ trọng khu vực kinh tế Nhà nước, tăng tỉ trọng khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, phát huy khu vực kinh tế ngoài Nhà nước, phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Giải thích (vì sao chuyển dịch theo hướng đó phù hợp với CNH, HĐH):

- Đường lối Đổi mới và chính sách phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo điều kiện để các thành phần kinh tế cùng phát triển, huy động được mọi nguồn lực trong và ngoài nước cho CNH, HĐH.
- Quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, môi trường đầu tư được cải thiện, chính sách thu hút đầu tư thông thoáng làm cho khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh, mang lại vốn, công nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản lí và thị trường — những yếu tố cốt lõi của CNH, HĐH.
- Việc sắp xếp, đổi mới, cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước làm tỉ trọng kinh tế Nhà nước giảm nhưng hoạt động hiệu quả hơn, tập trung vào các ngành then chốt, giữ vai trò định hướng, điều tiết nền kinh tế.

---

##

b) Đánh giá vai trò của các thành phần kinh tế hiện nay

- Kinh tế Nhà nước: giữ vai trò chủ đạo, nắm giữ các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; là công cụ để Nhà nước định hướng, điều tiết vĩ mô và ổn định kinh tế — xã hội.
- Kinh tế ngoài Nhà nước: chiếm tỉ trọng lớn nhất, có vai trò quan trọng, huy động được nguồn lực rộng rãi trong dân cư; trong đó kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, góp phần tạo nhiều việc làm và thúc đẩy tăng trưởng.
- Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): ngày càng có vai trò quan trọng, bổ sung nguồn vốn, chuyển giao công nghệ hiện đại và kĩ năng quản lí, thúc đẩy xuất khẩu và hội nhập kinh tế quốc tế.

→ Kết luận: Các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng, bình đẳng và cùng phát triển lâu dài trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; sự phối hợp của chúng tạo nên sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.