Giải Câu hỏi trang 9 SGK Địa lí 10
Đề bài
Dựa vào thông tin trong mục 3 và hình 2.3, hãy trình bày phương pháp bản đồ – biểu đồ (đối tượng, hình thức và khả năng thể hiện).
Hình 2.3. Bản đồ diện tích và sản lượng lúa cả năm của các tỉnh, thành phố ở Việt Nam, năm 2020. Bản đồ Việt Nam đặt trên mỗi tỉnh, thành phố hai cột biểu đồ cạnh nhau: cột màu xanh thể hiện diện tích trồng lúa (1 mm tương ứng 50 000 ha) và cột màu đỏ thể hiện sản lượng lúa (1 mm tương ứng 100 000 tấn). Các cột cao tập trung dày đặc ở đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long, thưa và thấp ở vùng miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và duyên hải. Các tỉnh, thành phố được đánh số trên bản đồ: 1. Bắc Ninh, 2. Cần Thơ, 3. Đồng Tháp, 4. Hà Nam, 5. Hải Dương, 6. TP. Hồ Chí Minh, 7. Hưng Yên, 8. Long An, 9. Ninh Bình, 10. Tây Ninh, 11. Vĩnh Long, 12. Vĩnh Phúc.
Gợi ý trả lời
Phương pháp bản đồ – biểu đồ
a) Đối tượng biểu hiện:
Phương pháp bản đồ – biểu đồ thể hiện giá trị tổng cộng của một hiện tượng địa lí trên một đơn vị lãnh thổ (đơn vị hành chính) bằng cách dùng các biểu đồ đặt vào phạm vi của các đơn vị lãnh thổ đó.
- Ví dụ ở hình 2.3: diện tích và sản lượng lúa cả năm của các tỉnh, thành phố ở Việt Nam, năm 2020 (mỗi tỉnh, thành phố được đặt hai cột biểu đồ – cột xanh thể hiện diện tích trồng lúa, cột đỏ thể hiện sản lượng lúa).
b) Hình thức biểu hiện:
Sử dụng các dạng biểu đồ khác nhau (biểu đồ cột, tròn, vuông...) đặt vào không gian (phạm vi lãnh thổ) của từng đơn vị hành chính trên bản đồ.
- Ở hình 2.3, dùng biểu đồ cột: trên mỗi tỉnh, thành phố đặt hai cột cạnh nhau, chiều cao cột thể hiện độ lớn của đối tượng (1 mm cột xanh tương ứng 50 000 ha diện tích; 1 mm cột đỏ tương ứng 100 000 tấn sản lượng).
c) Khả năng thể hiện:
- Thể hiện được giá trị tổng cộng (số lượng, quy mô) của đối tượng theo từng đơn vị lãnh thổ.
- Thể hiện được sự phân bố của đối tượng trên không gian lãnh thổ và cho phép so sánh độ lớn của đối tượng giữa các đơn vị lãnh thổ với nhau.
- Ở hình 2.3: thấy rõ diện tích và sản lượng lúa tập trung lớn (cột cao, dày đặc) ở Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long; nhỏ (cột thấp, thưa) ở vùng miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và duyên hải.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.