Giải Câu hỏi trang 16 SGK Đạo đức 5
Đề bài
NGỮ LIỆU: CÂY CỌ NHÍ
Cứ mỗi dịp Tết đến, xuân về, những cây cọ lại miệt mài chuẩn bị cho lễ hội xin chữ đầu năm. Đây là dịp để chúng trổ tài về thư pháp. Cây cọ nào cũng mềm mại, uyển chuyển, tập thả từng nét duyên dáng bên mực tàu, giấy đỏ, giống như người vũ công đang biểu diễn trên sân khấu vậy.
Hôm ấy, ông đồ mang về một cây cọ nhí nhỏ xinh, thanh mảnh, treo ngay ngắn trên kệ bút. Thấy vậy, các cây cọ khác đều xì xào bàn tán:
– Cọ gì mà nhỏ như vậy? Chắc không được việc gì đâu.
Đằng xa cũng có tiếng nói vọng lại:
– Chắc dùng để vẽ nét phụ ấy mà, quan tâm làm gì!
Một cây cọ khác cũng lên tiếng:
– Chúng ta chỉ cần lướt nhẹ đã tạo ra điểm nhấn quan trọng rồi, đâu cần ai phụ thêm nét nhỉ?
Rồi các cây cọ nhìn nhau cười ha ha. Cọ nhí không biết phải giải thích thế nào, đành chọn cách lặng im.
Ngày hội xin chữ đã đến, cọ nhí được ông đồ dùng để điểm tô thêm những cánh hoa đỏ cho cành đào, những vệt vân nhỏ trên thân đào,... Bức tranh cây đào bỗng chốc trở nên sống động. Lúc này, các cây cọ mới nhận ra rằng tuy cọ nhí nhỏ bé nhưng cũng có sứ mệnh của riêng mình. Chúng hối hận xin lỗi cọ nhí. Vậy là hiểu lầm trong quá khứ được xoá bỏ, ai nấy đều vui vẻ cùng nhau tạo nên những bức tranh đầy ý nghĩa cho mọi người.
(Theo Báo Cầu Vồng, tập 80, số 1, năm 2020)
Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi:
a) Thái độ của các cây cọ khác đối với cọ nhí thể hiện điều gì?
b) Vì sao các cây cọ khác lại cảm thấy hối hận?
c) Nêu những lí do cần phải tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người.
Mô tả hình bằng lời
Tranh minh hoạ một ông đồ mặc áo dài đen, đội khăn xếp, đang ngồi viết thư pháp (vẽ cành đào) bằng bút lông trên giấy đỏ; bên cạnh có giá treo các cây cọ (bút lông) và cành hoa đào đang nở.
Gợi ý trả lời
a) Thái độ của các cây cọ khác đối với cọ nhí thể hiện điều gì?
Khi thấy cọ nhí nhỏ bé, thanh mảnh, các cây cọ khác đã xì xào bàn tán, chê bai ("Cọ gì mà nhỏ như vậy? Chắc không được việc gì đâu", "Chắc dùng để vẽ nét phụ ấy mà") rồi nhìn nhau cười ha ha.
Thái độ đó cho thấy các cây cọ khác đã coi thường, xem nhẹ và không tôn trọng sự khác biệt của cọ nhí. Chúng vội vàng đánh giá cọ nhí chỉ qua vẻ bề ngoài nhỏ bé mà không hiểu được khả năng, giá trị riêng của bạn; đó là biểu hiện của sự thiếu tôn trọng người khác.
b) Vì sao các cây cọ khác lại cảm thấy hối hận?
Đến ngày hội xin chữ, cọ nhí được ông đồ dùng để điểm tô những cánh hoa đỏ cho cành đào, vẽ những vệt vân nhỏ trên thân đào,... làm cho bức tranh cây đào trở nên sống động.
Lúc đó, các cây cọ khác mới nhận ra rằng tuy cọ nhí nhỏ bé nhưng vẫn có sứ mệnh, có giá trị riêng của mình mà chúng không thể thay thế được. Chúng hối hận vì trước đây đã trót coi thường, chê bai, đánh giá sai về bạn chỉ vì bạn khác mình (nhỏ bé hơn). Vì vậy chúng xin lỗi cọ nhí.
c) Nêu những lí do cần phải tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người.
Cần phải tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người vì:
- Mỗi người (mỗi vật) đều có đặc điểm riêng, khả năng riêng và giá trị riêng, không ai giống ai; sự khác biệt làm cho cuộc sống thêm phong phú, đa dạng.
- Tôn trọng sự khác biệt giúp mọi người hiểu nhau, gần gũi, đoàn kết và yêu thương nhau hơn, tránh được những hiểu lầm, xa cách.
- Khi được tôn trọng, mỗi người sẽ cảm thấy được yêu thương, tự tin và có cơ hội phát huy khả năng, đóng góp phần việc của mình.
- Tôn trọng sự khác biệt thể hiện mình là người lịch sự, có văn hoá và biết đối xử công bằng với mọi người.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.