Giải Bài 3 trang 30 SGK Đạo đức 5
Đề bài
Bạn nào biết bảo vệ hoặc chưa biết bảo vệ cái đúng, cái tốt? Vì sao?
a) Lớp Lan đi tham quan trang trại sinh thái. Thấy Lan cầm chiếc túi đựng vỏ bánh kẹo, Bình nói: "Sao bạn không vứt luôn ở gốc cây đi!". Lan trả lời: "Lát nữa đến chỗ có thùng rác, tớ sẽ vứt". Thấy thế, Minh nói với Bình: "Lan làm như vậy là đúng rồi".
b) Là lớp trưởng, Hoa luôn thẳng thắn phê bình các bạn đi học muộn khiến những bạn đó ghét Hoa. Ngân cảm thấy ái ngại cho Hoa nhưng không dám bênh vực bạn.
c) Nhìn thấy một người phụ nữ đang có ý định vứt rác xuống sông, Thắng liền nhờ chú bảo vệ gần đó đến can thiệp.
Mô tả hình bằng lời
Ba tranh minh hoạ cho ba tình huống: (a) Lan cầm túi đựng vỏ bánh kẹo đứng cùng Bình và Minh ở trang trại sinh thái; (b) trong lớp học, Hoa (lớp trưởng) đứng nhìn trong khi một nhóm bạn tỏ thái độ, Ngân ngồi nhìn; (c) bên bờ sông, Thắng mặc áo vàng chỉ tay nhờ chú bảo vệ đến can thiệp khi một người phụ nữ định vứt rác xuống sông.
Gợi ý trả lời
Yêu cầu: Chỉ ra bạn nào *biết* bảo vệ cái đúng, cái tốt và bạn nào *chưa biết* bảo vệ cái đúng, cái tốt trong mỗi tình huống, giải thích vì sao.
a)
- Minh là bạn biết bảo vệ cái đúng, cái tốt. Việc Lan giữ túi đựng vỏ bánh kẹo để chờ đến chỗ có thùng rác mới bỏ là việc làm đúng, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường ở trang trại sinh thái. Khi Bình rủ Lan vứt rác bừa bãi ở gốc cây, Minh đã lên tiếng khẳng định "Lan làm như vậy là đúng rồi". Minh đã đồng tình, ủng hộ và bênh vực việc làm đúng — đó chính là biết bảo vệ cái đúng, cái tốt.
- Bình là bạn chưa biết bảo vệ cái đúng, cái tốt (thậm chí còn cổ vũ cho việc làm sai), vì đã rủ bạn vứt rác không đúng nơi quy định.
b)
- Ngân là bạn chưa biết bảo vệ cái đúng, cái tốt. Hoa là lớp trưởng, thẳng thắn phê bình các bạn đi học muộn là việc làm đúng, có trách nhiệm. Ngân biết Hoa đúng và cảm thấy ái ngại cho Hoa, nhưng lại *không dám* đứng ra bênh vực bạn. Vì sợ hãi, e ngại mà im lặng trước lẽ phải nên Ngân chưa biết bảo vệ cái đúng, cái tốt.
- (Bản thân Hoa là người làm đúng, dám thẳng thắn vì tập thể.)
c)
- Thắng là bạn biết bảo vệ cái đúng, cái tốt. Khi thấy một người phụ nữ định vứt rác xuống sông — việc làm sai, gây ô nhiễm nguồn nước — Thắng đã nhanh trí nhờ chú bảo vệ gần đó đến can thiệp, ngăn chặn hành vi sai trái. Thắng đã hành động phù hợp với sức của mình (nhờ người lớn giúp đỡ) để bảo vệ môi trường và lẽ phải.
Kết luận: Các bạn biết bảo vệ cái đúng, cái tốt là Minh (a) và Thắng (c). Bạn chưa biết bảo vệ cái đúng, cái tốt là Ngân (b) (và Bình ở ý a còn cổ vũ việc làm sai). Chúng ta cần học tập Minh và Thắng: mạnh dạn đồng tình, bênh vực cái đúng và khéo léo ngăn chặn cái sai.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.