Giải Câu hỏi 2 trang 31 SGK Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Phân tích quy luật sinh trưởng, phát triển của cây rừng

Sinh trưởng là sự tăng lên về kích thước, khối lượng của cây (đường kính, chiều cao, thể tích); phát triển là những biến đổi về chất (ra hoa, kết quả, tạo hạt...). Ở cây rừng, hai quá trình này diễn ra song song và tuân theo những quy luật sau:

a) Quy luật sinh trưởng, phát triển theo giai đoạn (theo tuổi)

Trong suốt đời sống, cây rừng trải qua nhiều giai đoạn kế tiếp nhau, mỗi giai đoạn có đặc điểm sinh trưởng, phát triển riêng:
- *Giai đoạn non (cây mạ, cây con):* cây còn nhỏ, yếu, sức chống chịu kém, sinh trưởng về chiều cao bắt đầu tăng dần; chưa có khả năng sinh sản.
- *Giai đoạn gần thành thục:* cây sinh trưởng mạnh nhất cả về chiều cao và đường kính, tán lá phát triển nhanh, bắt đầu ra hoa, kết quả.
- *Giai đoạn thành thục:* tốc độ sinh trưởng chiều cao chậm lại, chủ yếu tăng đường kính; cây ra hoa, kết quả nhiều và ổn định nhất → đây là thời kì cho sản lượng gỗ và hạt giống cao nhất, thuận lợi để khai thác.
- *Giai đoạn già cỗi:* sinh trưởng ngừng hoặc giảm rõ rệt, khả năng ra hoa kết quả kém, cây dễ sâu bệnh, rỗng ruột và chết.

→ Ý nghĩa: căn cứ vào từng giai đoạn để có biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng và xác định thời điểm khai thác hợp lí.

b) Quy luật sinh trưởng, phát triển không đồng đều theo thời gian trong năm (theo mùa)

Trong một năm, cây rừng sinh trưởng không đều:
- Vào mùa có điều kiện khí hậu thuận lợi (xuân – hè: nhiệt độ ấm, độ ẩm và lượng mưa cao, ánh sáng đủ), cây sinh trưởng nhanh, mạnh.
- Vào mùa bất lợi (thu – đông: nhiệt độ thấp, khô hạn), cây sinh trưởng chậm lại hoặc tạm ngừng (nghỉ đông).

→ Ý nghĩa: bố trí thời vụ trồng, chăm sóc, bón phân vào mùa sinh trưởng mạnh để đạt hiệu quả cao.

c) Quy luật sinh trưởng, phát triển không đồng đều giữa các bộ phận và trong từng giai đoạn

Các bộ phận (rễ, thân, cành, lá) và các chỉ tiêu (chiều cao, đường kính) không sinh trưởng với cùng một tốc độ: giai đoạn non và gần thành thục cây ưu tiên tăng nhanh chiều cao, giai đoạn sau lại tăng mạnh về đường kính. Tốc độ sinh trưởng nói chung tăng dần, đạt cực đại rồi giảm dần theo tuổi.

→ Ý nghĩa: hiểu quy luật này để điều chỉnh mật độ, tỉa thưa, nuôi dưỡng rừng nhằm định hướng sản phẩm (lấy gỗ lớn, lấy hạt...).