Giải Vận dụng trang 26 SGK Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Mở đầu: Mỗi loài cây rừng trải qua các giai đoạn sinh trưởng, phát triển nối tiếp nhau: giai đoạn non (cây mầm, cây mạ, cây con) → giai đoạn gần thành thục (cây sào, cây trung niên) → giai đoạn thành thục (cây ra hoa, kết quả, cho sản phẩm) → giai đoạn già cỗi. Ở mỗi giai đoạn, nhu cầu về ánh sáng, nước, dinh dưỡng và khả năng chống chịu của cây khác nhau, nên cần biện pháp kĩ thuật phù hợp. Dưới đây là đề xuất với một số loài cây rừng phổ biến.

a) Cây keo lai (keo tai tượng) — cây lấy gỗ, mọc nhanh

- *Giai đoạn vườn ươm (cây mầm → cây con):* gieo/giâm hom nơi có giàn che, tưới giữ ẩm đều, che nắng 50–70%, phòng trừ nấm bệnh cổ rễ; đảo bầu, phân loại cây trước khi đem trồng.
- *Giai đoạn cây non sau trồng (1–2 năm đầu):* trồng đúng mật độ, làm cỏ, xới đất quanh gốc, vun gốc, bón thúc phân, trồng dặm cây chết, phát dọn thực bì cạnh tranh.
- *Giai đoạn cây sào – trung niên:* tỉa cành, tỉa thưa để mở tán, dồn dinh dưỡng cho cây tốt nuôi lớn, phòng chống cháy rừng và sâu đục thân.
- *Giai đoạn thành thục công nghệ (khai thác gỗ):* khai thác đúng tuổi, chừa cây giống hoặc tái sinh, trồng lại rừng sau khai thác.

b) Cây thông — cây lấy gỗ và nhựa, ưa sáng

- *Giai đoạn vườn ươm:* chăm sóc cây con trong bầu, bón phân cân đối, phòng bệnh rơm lá thông.
- *Giai đoạn cây non:* trồng nơi đủ ánh sáng, làm cỏ, vun gốc, phòng chống cháy (thông dễ cháy do nhựa).
- *Giai đoạn cây lớn:* tỉa thưa hợp lí, khi đạt độ lớn thì chích nhựa đúng kĩ thuật để vừa lấy nhựa vừa bảo vệ cây.
- *Giai đoạn thành thục:* khai thác gỗ, kết hợp bảo vệ cây tái sinh.

c) Cây bạch đàn — cây mọc nhanh, lấy gỗ nhỏ, nguyên liệu giấy

- *Giai đoạn cây con:* tưới đủ nước, bón lót, che nắng giai đoạn đầu.
- *Giai đoạn cây non – cây sào:* bón thúc, làm cỏ, xới vun gốc, phòng sâu bệnh.
- *Giai đoạn thành thục:* khai thác đúng chu kì ngắn (5–7 năm), có thể để chồi tái sinh cho chu kì sau.

d) Cây lát hoa / cây gỗ quý bản địa, lâu năm

- *Giai đoạn non:* ươm trong bầu, che bóng vì cây con ưa bóng nhẹ, chăm sóc kéo dài.
- *Giai đoạn cây lớn:* điều chỉnh ánh sáng (mở tán dần), tỉa cành tạo thân thẳng, bảo vệ nghiêm ngặt.
- *Giai đoạn già cỗi:* khai thác chọn, giữ lại cây mẹ gieo giống và xúc tiến tái sinh tự nhiên.

Kết luận: Nguyên tắc chung là *chăm sóc nhiều ở giai đoạn non* (tưới nước, che nắng, làm cỏ, bón phân, phòng trừ sâu bệnh, trồng dặm), *điều tiết ánh sáng và tỉa thưa – tỉa cành ở giai đoạn cây lớn*, và *khai thác đúng tuổi thành thục kèm bảo vệ, tái sinh rừng*. Nhờ đó cây rừng sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất và chất lượng cao, đồng thời bảo vệ được tài nguyên rừng.