Giải Bài 3 trang 143 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Mô tả một số phương pháp phổ biến trong khai thác nguồn lợi thuỷ sản. Đề xuất phương pháp khai thác một loài thuỷ sản phù hợp với thực tiễn của địa phương.
Gợi ý trả lời
Mô tả một số phương pháp phổ biến trong khai thác nguồn lợi thuỷ sản
Khai thác nguồn lợi thuỷ sản là hoạt động đánh bắt, thu hoạch các loài thuỷ sản trong tự nhiên (biển, sông, hồ, đầm...). Một số phương pháp phổ biến gồm:
a) Khai thác bằng lưới kéo (lưới giã cào)
- Dùng tàu kéo một hoặc hai túi lưới lớn quét qua tầng đáy hoặc tầng giữa để lùa cá, tôm vào túi lưới.
- Năng suất cao, đánh bắt được nhiều loài sống ở tầng đáy (tôm, cá đáy, mực).
- Nhược điểm: dễ bắt cả thuỷ sản non và làm tổn hại môi trường đáy nếu khai thác quá mức.
b) Khai thác bằng lưới vây
- Dùng tấm lưới dài bao vây một đàn cá, sau đó rút dây giềng chì ở đáy để khép kín như một cái túi, dồn cá vào giữa rồi thu lưới.
- Phù hợp đánh bắt các đàn cá nổi sống thành đàn (cá nục, cá cơm, cá ngừ, cá trích).
c) Khai thác bằng lưới rê (lưới cản)
- Tấm lưới được thả thành bức tường chắn ngang đường di chuyển của cá; cá bơi tới bị mắc mang (vướng) vào mắt lưới.
- Chọn lọc được kích cỡ cá theo cỡ mắt lưới, ít tốn nhiên liệu.
d) Khai thác bằng nghề câu
- Dùng lưỡi câu có mồi mắc vào dây câu (câu tay, câu vàng/câu dây dài) để đánh bắt cá.
- Mang tính chọn lọc cao, chủ yếu bắt cá lớn (cá ngừ đại dương, cá thu, mực), ít ảnh hưởng đến thuỷ sản non.
e) Khai thác bằng nghề te, đáy, đăng, chụp mực kết hợp ánh sáng
- Nghề đáy, đăng: dùng lưới cố định chắn theo dòng chảy để hứng cá, tôm.
- Chụp mực kết hợp ánh sáng (đèn): dùng ánh sáng dẫn dụ mực, cá nổi tập trung rồi thả lưới chụp lên.
*Lưu ý chung:* Cần khai thác hợp lí, đúng mùa vụ, đúng kích cỡ, không dùng chất nổ, xung điện, chất độc để bảo vệ và phát triển bền vững nguồn lợi thuỷ sản.
Đề xuất phương pháp khai thác một loài thuỷ sản phù hợp với thực tiễn địa phương
*Ví dụ ở vùng ven biển:*
- Loài khai thác: cá nục (một loài cá nổi, sống thành đàn, trữ lượng lớn).
- Phương pháp đề xuất: khai thác bằng lưới vây kết hợp ánh sáng (đèn) vào ban đêm.
- Lí do: cá nục sống thành đàn ở tầng nổi nên lưới vây cho năng suất cao; dùng ánh sáng dẫn dụ cá tập trung giúp vây bắt hiệu quả; chọn cỡ mắt lưới phù hợp để không bắt cá con, đánh bắt đúng mùa vụ nhằm bảo vệ nguồn lợi.
*(Nếu địa phương là vùng sông/đầm nước ngọt, có thể đề xuất khai thác cá mè, cá chép tự nhiên bằng lưới rê cỡ mắt lưới lớn để chọn lọc cá trưởng thành, không đánh bắt vào mùa cá sinh sản.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.