Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Câu 3 trang 133 SGK Công nghệ 12

Ôn tập chương IX   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trình bày ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh thuỷ sản. Liên hệ với thực tiễn phòng, trị bệnh thuỷ sản ở địa phương em.

Gợi ý trả lời

Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh thuỷ sản

Công nghệ sinh học được ứng dụng rộng rãi trong công tác phòng và trị bệnh cho động vật thuỷ sản, tập trung vào các hướng chính sau:

a) Chẩn đoán, phát hiện sớm mầm bệnh

- Ứng dụng các kĩ thuật sinh học phân tử như PCR, realtime PCR và kĩ thuật miễn dịch ELISA để phát hiện nhanh, chính xác tác nhân gây bệnh (virus, vi khuẩn) ngay cả khi vật nuôi chưa biểu hiện triệu chứng.
- Sản xuất các bộ kit chẩn đoán nhanh giúp người nuôi kiểm tra con giống và môi trường, nhờ đó phát hiện sớm và khoanh vùng dịch bệnh, tránh lây lan.

b) Sản xuất vaccine phòng bệnh

- Ứng dụng công nghệ gen để sản xuất vaccine tái tổ hợp, vaccine DNA phòng các bệnh nguy hiểm cho cá, tôm.
- Tiêm hoặc cho vật nuôi ăn/ngâm vaccine giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động, phòng bệnh an toàn, hạn chế dùng kháng sinh.

c) Sản xuất chế phẩm sinh học nâng cao sức đề kháng

- Sản xuất các chế phẩm vi sinh (probiotic), enzyme, chất kích thích miễn dịch bổ sung vào thức ăn hoặc xử lí môi trường nước.
- Các chế phẩm này giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, cải thiện chất lượng nước, ức chế vi sinh vật gây bệnh và tăng sức đề kháng cho vật nuôi.

d) Sản xuất thuốc và chất kháng khuẩn nguồn gốc sinh học

- Ứng dụng công nghệ sinh học để sản xuất kháng thể, chất kháng khuẩn, thảo dược có nguồn gốc sinh học thay thế kháng sinh trong trị bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm và thân thiện môi trường.

e) Chọn tạo giống kháng bệnh

- Ứng dụng công nghệ gen và chỉ thị phân tử để chọn lọc, tạo ra các giống thuỷ sản có khả năng kháng bệnh, sạch bệnh, góp phần phòng bệnh ngay từ khâu con giống.

Liên hệ thực tiễn phòng, trị bệnh thuỷ sản ở địa phương

(Học sinh liên hệ cụ thể nơi mình sống. Ví dụ ở vùng nuôi tôm, cá nước ngọt/nước lợ:)

- Các cơ sở, trại giống thường xét nghiệm PCR để kiểm tra tôm/cá giống sạch bệnh (ví dụ bệnh đốm trắng, hoại tử gan tuỵ ở tôm) trước khi thả nuôi.
- Người nuôi sử dụng chế phẩm vi sinh (men vi sinh, probiotic) định kì để xử lí đáy ao, làm sạch nước và tăng sức đề kháng cho vật nuôi, hạn chế dùng hoá chất, kháng sinh.
- Một số nơi đã dùng vaccine cho cá (như cá tra, cá rô phi) để phòng bệnh do vi khuẩn.
- Nhờ ứng dụng các biện pháp công nghệ sinh học, dịch bệnh được phát hiện và xử lí sớm, giảm thiệt hại, nâng cao năng suất và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.