Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Luyện tập 1 trang 127 SGK Công nghệ 12

Bài về phòng, trị bệnh thuỷ sản   Gợi ý trả lời

Đề bài

Mô tả đặc điểm và nêu nguyên nhân của bệnh lồi mắt ở cá rô phi, bệnh gan thận mủ trên cá tra, bệnh hoại tử thần kinh trên cá biển và bệnh đốm trắng do virus trên tôm.

Gợi ý trả lời

Luyện tập 1 (trang 128) — Mô tả đặc điểm và nêu nguyên nhân của một số bệnh thuỷ sản thường gặp

a) Bệnh lồi mắt ở cá rô phi

- Đặc điểm (biểu hiện): Cá kém ăn hoặc bỏ ăn, bơi lờ đờ trên mặt nước, mất phương hướng, có khi bơi xoay tròn. Dấu hiệu đặc trưng là mắt lồi ra và đục, có thể bị xuất huyết ở mắt, gốc vây và quanh miệng, hậu môn. Khi mổ thấy gan, thận, lách sưng, có dịch trong xoang bụng. Cá chết rải rác rồi chết hàng loạt.
- Nguyên nhân: Do vi khuẩn liên cầu _Streptococcus_ (Streptococcus agalactiae) gây ra; bệnh dễ bùng phát khi nhiệt độ nước cao, mật độ nuôi dày, môi trường ô nhiễm.

b) Bệnh gan thận mủ trên cá tra

- Đặc điểm (biểu hiện): Cá bỏ ăn, bơi lờ đờ, tách đàn, da nhợt nhạt, có thể xuất huyết nhẹ ở gốc vây, hậu môn. Dấu hiệu điển hình khi giải phẫu là trên gan, thận và lách xuất hiện nhiều đốm trắng (mủ) kích thước khoảng 0,5 – 2,5 mm. Bệnh lây lan nhanh, tỉ lệ cá chết cao.
- Nguyên nhân: Do vi khuẩn _Edwardsiella ictaluri_ gây ra; bệnh thường phát khi thời tiết chuyển mùa, môi trường nước xấu.

c) Bệnh hoại tử thần kinh trên cá biển

- Đặc điểm (biểu hiện): Cá (chủ yếu ở giai đoạn cá giống) bỏ ăn, thân sẫm màu, bơi không định hướng — bơi xoáy, quay tròn hoặc bơi ngửa bụng trên mặt nước; bóng hơi trương phồng. Bệnh làm cá chết nhanh với tỉ lệ rất cao.
- Nguyên nhân: Do virus gây hoại tử thần kinh (Nervous Necrosis Virus – thuộc nhóm Betanodavirus) tấn công hệ thần kinh và võng mạc của cá.

d) Bệnh đốm trắng do virus trên tôm

- Đặc điểm (biểu hiện): Tôm bỏ ăn, bơi lờ đờ, dạt vào bờ ao; thân chuyển sang màu hồng hoặc đỏ nhạt. Dấu hiệu đặc trưng là trên vỏ (giáp đầu ngực và thân) xuất hiện các đốm trắng tròn đường kính khoảng 0,5 – 2 mm. Tôm chết rất nhanh, hàng loạt trong vòng 3 – 7 ngày sau khi có dấu hiệu bệnh.
- Nguyên nhân: Do virus gây bệnh đốm trắng (White Spot Syndrome Virus – WSSV); bệnh lây lan nhanh theo nguồn nước và khi môi trường, thời tiết biến động.

*Nhận xét chung:* Bệnh lồi mắt và gan thận mủ do vi khuẩn; bệnh hoại tử thần kinh và đốm trắng do virus — đều là những bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh và gây thiệt hại lớn trong nuôi thuỷ sản.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.