Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Khám phá trang 110 SGK Công nghệ 12

Bài 22. Bảo quản và chế biến sản phẩm thuỷ sản   Gợi ý trả lời

Đề bài

Quan sát Hình 22.4 và mô tả các bước bảo quản cá ngừ đại dương bằng công nghệ nano UFB.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 110 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 22.4. Các bước bảo quản cá ngừ đại dương bằng công nghệ nano UFB (Nguồn: Phạm Văn Long, Viện Nghiên cứu Hải sản, năm 2022). Sơ đồ khối gồm 7 bước nối tiếp theo mũi tên dọc:
1) Tạo nước biển lạnh tuần hoàn: Tỉ lệ đá : nước biển là 3 : 2; Nhiệt độ: −1,5 đến −1 °C; Độ mặn: 20 đến 25 ‰.
2) Vận hành thiết bị tạo bọt khí nitrogen nano: Chạy máy tạo bọt khí nitrogen nano lần đầu: 4 giờ, DO < 1 mg/L; Chạy máy tạo bọt khí nitrogen nano lần tiếp theo (5 ngày/lần): khoảng 1-2 giờ, DO < 1 mg/L; Chạy bơm tuần hoàn: 5 phút/lần, 2 lần/ngày.
3) Khai thác cá ngừ: Câu tay kết hợp ánh sáng; Shocker làm ngất cá.
4) Sơ chế cá ngừ: Xả máu, chọc não, phá tuỷ; Mổ lấy nội tạng, rửa; Thời gian sơ chế: ≤ 5 phút.
5) Bảo quản sản phẩm: Ngâm cá trong nước biển lạnh chứa khí nitrogen nano; DO: <1 mg/L; Nhiệt độ: −1,5 đến −1 °C; Độ mặn: 20 đến 25 ‰; Bổ sung đá: từ 2 đến 3 ngày/lần; Chạy bơm tuần hoàn: 2 lần/ngày; Chạy máy tạo khí nitrogen nano: 5 ngày/lần.
6) Bốc dỡ sản phẩm.
Có một mũi tên hồi tiếp từ bước Bảo quản sản phẩm quay trở lại bước Vận hành thiết bị tạo bọt khí nitrogen nano.

Gợi ý trả lời

Mô tả các bước bảo quản cá ngừ đại dương bằng công nghệ nano UFB (Hình 22.4)

Công nghệ nano UFB (Ultra-Fine Bubble – bọt khí siêu mịn) bảo quản cá ngừ đại dương bằng cách tạo môi trường nước biển lạnh, nghèo oxygen (DO thấp) nhờ sục bọt khí nitrogen kích thước nano, giúp ức chế vi sinh vật và quá trình oxy hoá, giữ chất lượng thịt cá. Quy trình gồm 7 bước nối tiếp:

a) Tạo nước biển lạnh tuần hoàn: Pha đá với nước biển theo tỉ lệ đá : nước biển là 3:23:2 để hạ nhiệt độ môi trường bảo quản xuống −1,5-1{,}5 đến −1 ∘C-1\ ^\circ\text{C}, giữ độ mặn 2020 đến 25 ‰25\ \text{‰}.

b) Vận hành thiết bị tạo bọt khí nitrogen nano: Chạy máy tạo bọt khí nitrogen nano lần đầu trong 44 giờ để đưa lượng oxygen hoà tan DO<1 mg/L\text{DO} < 1\ \text{mg/L}; những lần tiếp theo chạy khoảng 11–22 giờ, định kì 55 ngày/lần, duy trì DO<1 mg/L\text{DO} < 1\ \text{mg/L}; đồng thời chạy bơm tuần hoàn 55 phút/lần, 22 lần/ngày để nước biển lạnh đảo đều.

c) Khai thác cá ngừ: Dùng phương pháp câu tay kết hợp ánh sáng để dẫn dụ, bắt cá; dùng shocker làm ngất cá nhằm hạn chế cá giãy giụa, giảm tổn thương và giữ chất lượng thịt.

d) Sơ chế cá ngừ: Xả máu, chọc não, phá tuỷ; mổ lấy nội tạng và rửa sạch. Thời gian sơ chế phải nhanh, ≤5\le 5 phút, để tránh thịt cá bị biến đổi, nhiễm khuẩn.

e) Bảo quản sản phẩm: Ngâm cá trong nước biển lạnh chứa khí nitrogen nano với DO<1 mg/L\text{DO} < 1\ \text{mg/L}, nhiệt độ −1,5-1{,}5 đến −1 ∘C-1\ ^\circ\text{C}, độ mặn 2020 đến 25 ‰25\ \text{‰}. Trong quá trình bảo quản: bổ sung đá 22 đến 33 ngày/lần, chạy bơm tuần hoàn 22 lần/ngày và chạy máy tạo khí nitrogen nano 55 ngày/lần để luôn duy trì môi trường lạnh, nghèo oxygen.

f) Bốc dỡ sản phẩm: Đưa cá ngừ đã bảo quản ra khỏi hệ thống để tiêu thụ hoặc chuyển sang khâu chế biến tiếp theo.

g) Mũi tên hồi tiếp: Từ bước *Bảo quản sản phẩm* có mũi tên quay lại bước *Vận hành thiết bị tạo bọt khí nitrogen nano*, thể hiện việc phải lặp lại định kì (bổ sung khí nitrogen nano 55 ngày/lần) để giữ ổn định chỉ số DO<1 mg/L\text{DO} < 1\ \text{mg/L} trong suốt thời gian bảo quản.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.