Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Khám phá trang 90 SGK Công nghệ 12

Bài 18. Ứng dụng công nghệ sinh học trong chế biến thức ăn thuỷ sản   Gợi ý trả lời

Đề bài

Quan sát Hình 18.2 và nêu vai trò của công nghệ sinh học trong chế biến thức ăn thuỷ sản giàu lysine từ phế phụ phẩm cá tra.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 90 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ quy trình chế biến thức ăn thuỷ sản giàu lysine từ phế phụ phẩm cá tra, gồm 5 bước nối tiếp nhau bằng mũi tên theo chiều từ trên xuống:

Bước 1. Xử lí nguyên liệu: Phế phụ phẩm từ cá tra được làm sạch, loại bỏ tạp chất và các thành phần chứa nhiều lipid.

Bước 2. Làm nhỏ nguyên liệu: Tiến hành làm khô, nghiền nhỏ nguyên liệu thành dạng bột. Có thể trộn thêm một số loại bột khác (bột ngô, cám gạo,…).

Bước 3. Thuỷ phân: Phối trộn bột nguyên liệu ở bước 2 với enzyme, bổ sung nước sạch và ủ trong thời gian thích hợp để enzyme thuỷ phân protein trong nguyên liệu thành lysine.

Bước 4. Ép viên, sấy khô: Sản phẩm sau thuỷ phân được ép thành viên với kích cỡ khác nhau, sấy khô trong điều kiện thích hợp để duy trì chất lượng sản phẩm.

Bước 5. Đóng bao, bảo quản, tiêu thụ: Kiểm tra chất lượng sản phẩm, đóng bao, bảo quản trong kho hoặc đưa đi tiêu thụ.

Gợi ý trả lời

Vai trò của công nghệ sinh học trong quy trình

Quan sát Hình 18.2, công nghệ sinh học được ứng dụng tập trung ở Bước 3 (Thuỷ phân) – đây là khâu then chốt tạo nên giá trị của sản phẩm:

a) Ứng dụng enzyme để thuỷ phân protein: Công nghệ sinh học cung cấp và sử dụng các chế phẩm enzyme (enzyme protease) phối trộn với bột nguyên liệu, bổ sung nước sạch và ủ trong thời gian thích hợp. Nhờ hoạt tính xúc tác sinh học của enzyme, protein có trong phế phụ phẩm cá tra được phân cắt (thuỷ phân) thành các amino acid, trong đó có lysine – một amino acid thiết yếu rất cần cho sự sinh trưởng của động vật thuỷ sản. Đây chính là vai trò quan trọng nhất, giúp tạo ra thức ăn giàu lysine.

b) Tận dụng và nâng cao giá trị phế phụ phẩm: Nhờ công nghệ sinh học, nguồn phế phụ phẩm từ cá tra (vốn là chất thải của ngành chế biến) được chuyển hoá thành sản phẩm thức ăn thuỷ sản có giá trị dinh dưỡng cao, góp phần giảm ô nhiễm môi trường và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn nguyên liệu.

c) Nâng cao chất lượng và hiệu quả chăn nuôi: Thức ăn giàu lysine tạo ra giúp vật nuôi thuỷ sản hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, sinh trưởng, phát triển nhanh, tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, hạ giá thành và nâng cao hiệu quả kinh tế trong nuôi trồng thuỷ sản.

→ Tóm lại, công nghệ sinh học (thông qua việc sử dụng enzyme thuỷ phân protein) đóng vai trò quyết định trong việc biến phế phụ phẩm cá tra thành thức ăn thuỷ sản giàu lysine, vừa tận dụng nguyên liệu, bảo vệ môi trường, vừa nâng cao chất lượng thức ăn và hiệu quả chăn nuôi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.