Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Câu 3 trang 80 SGK Công nghệ 12

Ôn tập chương VI   Gợi ý trả lời

Đề bài

Mô tả kĩ thuật ương nuôi cá và tôm giống.

Gợi ý trả lời

Câu 3 (trang 81) — Mô tả kĩ thuật ương nuôi cá giống và tôm giống.

Ương nuôi giống là quá trình nuôi dưỡng con non mới nở (cá bột, ấu trùng tôm) trong điều kiện được chăm sóc đặc biệt cho tới khi đạt kích cỡ giống đủ lớn, khoẻ mạnh để đưa ra ao/đầm nuôi thương phẩm. Kĩ thuật gồm các bước chính sau:

a) Kĩ thuật ương nuôi cá giống (ương từ cá bột → cá hương → cá giống)

- Chuẩn bị ao ương: Tháo cạn nước, nạo vét bớt bùn đáy, tu sửa bờ và cống; bón vôi (khoảng 7 – 10 kg/100 m²) để diệt mầm bệnh và địch hại, điều chỉnh độ pH; phơi đáy ao 3 – 5 ngày. Sau đó bón phân hữu cơ (phân chuồng ủ hoai) và phân vô cơ để gây màu nước, tạo nguồn thức ăn tự nhiên (sinh vật phù du). Lấy nước vào ao qua lưới lọc để ngăn cá tạp và địch hại.
- Thả cá bột: Chọn cá bột khoẻ, đồng đều, không dị hình. Thả với mật độ thích hợp vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát; trước khi thả cần cân bằng nhiệt độ (ngâm túi/dụng cụ chứa cá trong nước ao) để cá không bị sốc.
- Chăm sóc, quản lí: Cho ăn thức ăn phù hợp từng giai đoạn (lòng đỏ trứng, bột đậu nành, lòng đỏ trứng + thức ăn tinh, rồi chuyển sang thức ăn công nghiệp dạng mảnh/bột mịn); cho ăn nhiều lần trong ngày, đúng giờ, đủ lượng. Thường xuyên quản lí chất lượng nước (nhiệt độ, pH, oxygen hoà tan, độ trong), thay/cấp thêm nước sạch khi cần; theo dõi, phòng và trị bệnh cho cá.
- Thu hoạch cá giống: Trước khi thu tiến hành luyện cá (dồn cá, kéo lưới nhẹ cho cá quen) để cá quen mật độ cao và chịu được vận chuyển; san thưa khi mật độ dày. Khi cá đạt kích cỡ giống thì thu hoạch, chọn cá khoẻ để nuôi thương phẩm hoặc xuất bán.

b) Kĩ thuật ương nuôi tôm giống (ương từ ấu trùng → tôm bột → tôm giống)

- Chuẩn bị bể/ao ương: Thường ương trong trại giống (bể xi măng, bể composite) hoặc ao ương đã được vệ sinh, khử trùng; cấp nước biển/nước lợ đã được lọc và xử lí (lắng, diệt khuẩn), điều chỉnh độ mặn, nhiệt độ, pH phù hợp với từng giai đoạn ấu trùng.
- Thả ấu trùng (ấu trùng Nauplius/postlarvae): Chọn ấu trùng khoẻ, đồng đều, hoạt động nhanh nhẹn; thả với mật độ thích hợp, cân bằng nhiệt độ và độ mặn trước khi thả để tránh gây sốc.
- Chăm sóc, quản lí: Cho ăn thức ăn phù hợp qua các giai đoạn phát triển của ấu trùng (tảo đơn bào, ấu trùng Artemia, thức ăn tổng hợp dạng mịn); cho ăn nhiều lần/ngày. Quản lí chặt chẽ môi trường nước (nhiệt độ, độ mặn, pH, oxygen, hàm lượng khí độc), siphon đáy, thay nước định kì, giữ vệ sinh; phòng bệnh và kiểm soát dịch bệnh nghiêm ngặt.
- Thu hoạch tôm giống: Khi ấu trùng phát triển thành tôm bột (postlarvae) đạt cỡ giống, khoẻ mạnh thì tiến hành thuần hoá (hạ dần độ mặn, nhiệt độ cho phù hợp môi trường ao nuôi), sau đó thu và vận chuyển tôm giống ra ao/đầm nuôi thương phẩm.

Lưu ý chung: Suốt quá trình ương cần bảo đảm con giống khoẻ, sạch bệnh, kích cỡ đồng đều; quản lí tốt thức ăn và môi trường nước là yếu tố quyết định tỉ lệ sống và chất lượng con giống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.