Giải Luyện tập 1 trang 79 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Phân tích ứng dụng của công nghệ sinh học trong chọn và nhân giống thuỷ sản.
Gợi ý trả lời
Phân tích ứng dụng của công nghệ sinh học trong chọn và nhân giống thủy sản
Công nghệ sinh học được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong chọn và nhân giống thủy sản, giúp nâng cao chất lượng con giống, năng suất và hiệu quả nuôi trồng. Có thể phân tích theo hai nhóm ứng dụng chính sau:
a) Ứng dụng trong chọn giống thủy sản
- Công nghệ chỉ thị phân tử (chỉ thị ADN): Dựa vào các chỉ thị phân tử liên kết với gene quy định những tính trạng mong muốn (sinh trưởng nhanh, khả năng kháng bệnh, chịu được điều kiện môi trường bất lợi như độ mặn, nhiệt độ…) để phát hiện và chọn lọc chính xác những cá thể mang gene tốt làm giống.
- Ý nghĩa: Giúp việc chọn giống có độ chính xác cao, rút ngắn thời gian chọn lọc so với phương pháp truyền thống (vì có thể xác định kiểu gene ngay từ giai đoạn con non mà không cần chờ đến khi biểu hiện kiểu hình), từ đó tạo ra đàn giống có chất lượng di truyền tốt và đồng đều.
b) Ứng dụng trong nhân giống thủy sản
- Công nghệ sản xuất giống đơn tính: Dùng hormone hoặc kĩ thuật chuyển giới tính để tạo đàn con cùng một giới tính có lợi cho nuôi thương phẩm (ví dụ tạo cá rô phi đơn tính đực vì cá đực lớn nhanh hơn), giúp tăng năng suất và hạn chế sinh sản không kiểm soát trong ao nuôi.
- Công nghệ tạo giống đa bội (tam bội): Tác động để tạo cá thể tam bội bất thụ (không sinh sản được), nhờ đó con vật dồn năng lượng cho sinh trưởng nên lớn nhanh, cho năng suất cao và không phát tán nguồn gene ra môi trường (áp dụng với hàu, cá…).
- Công nghệ thụ tinh nhân tạo và bảo quản tế bào sinh dục: Chủ động cho thụ tinh nhân tạo, bảo quản lạnh tinh trùng/trứng để lưu giữ nguồn gene quý, cung cấp con giống số lượng lớn, đồng đều và chủ động về thời vụ.
- Công nghệ nuôi cấy, cấy chuyển phôi/tế bào: Góp phần nhân nhanh những cá thể mang đặc tính tốt và bảo tồn các giống thủy sản quý hiếm.
Kết luận: Nhờ ứng dụng công nghệ sinh học, công tác chọn và nhân giống thủy sản trở nên nhanh, chính xác và hiệu quả hơn; tạo ra con giống sinh trưởng nhanh, kháng bệnh tốt, năng suất cao, đồng thời góp phần bảo tồn nguồn gene quý và phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.