Giải Luyện tập 1 trang 75 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Phân tích đặc điểm sinh sản của cá và tôm.
Gợi ý trả lời
a) Đặc điểm sinh sản của cá
- Hình thức sinh sản: Phần lớn các loài cá nuôi sinh sản bằng hình thức đẻ trứng, thụ tinh ngoài (trứng và tinh trùng được phóng ra môi trường nước rồi mới kết hợp).
- Sức sinh sản lớn: Mỗi lần đẻ, cá cái cho ra rất nhiều trứng (từ hàng vạn đến hàng triệu trứng tuỳ loài và khối lượng cơ thể), nhưng tỉ lệ trứng nở và cá con sống sót trong tự nhiên thấp.
- Sinh sản theo mùa: Cá thường sinh sản vào mùa có điều kiện thuận lợi (nhiệt độ, nguồn nước, thức ăn), nên hoạt động sinh sản mang tính mùa vụ rõ rệt.
- Phụ thuộc mạnh vào môi trường: Quá trình thành thục sinh dục và đẻ trứng chịu ảnh hưởng lớn của nhiệt độ, chất lượng nước, ánh sáng và dòng chảy; trong sản xuất giống thường phải tạo điều kiện môi trường thích hợp hoặc dùng kích dục tố để cá đẻ.
b) Đặc điểm sinh sản của tôm
- Phân tính: Tôm là động vật phân tính (có con đực và con cái riêng), thụ tinh và đẻ trứng.
- Gắn với quá trình lột xác: Sinh sản của tôm liên quan chặt chẽ đến hiện tượng lột xác; tôm cái thường lột xác trước khi giao vĩ (ghép đôi) và đẻ trứng.
- Sức sinh sản lớn: Mỗi lần đẻ, tôm cái cho nhiều trứng; trứng nở thành ấu trùng phải trải qua nhiều giai đoạn biến thái (ấu trùng → hậu ấu trùng → tôm giống) mới thành tôm trưởng thành.
- Cách mang trứng khác nhau theo loài: Một số loài (ví dụ tôm càng xanh) tôm cái ôm trứng ở chân bụng cho đến khi trứng nở; nhiều loài tôm biển (tôm sú, tôm thẻ chân trắng) đẻ trứng trực tiếp ra môi trường nước.
- Phụ thuộc môi trường: Hoạt động sinh sản của tôm chịu ảnh hưởng lớn của độ mặn, nhiệt độ và chất lượng nước; nhiều loài tôm biển chỉ sinh sản tốt ở vùng nước có độ mặn thích hợp.
Nhận xét chung: Cá và tôm đều có sức sinh sản lớn, đẻ trứng và sinh sản phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi trường (nhiệt độ, chất lượng nước). Khác biệt chủ yếu là tôm phân tính, gắn sinh sản với quá trình lột xác và ấu trùng trải qua biến thái; còn cá chủ yếu thụ tinh ngoài, sinh sản mang tính mùa vụ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.