Giải Bài 4 trang 65 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Trình bày ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí môi trường nuôi thuỷ sản. Liên hệ với thực tiễn nuôi thuỷ sản ở địa phương em.
Gợi ý trả lời
Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí môi trường nuôi thuỷ sản
a) Sử dụng chế phẩm sinh học (probiotic) để xử lí nước và đáy ao
- Chế phẩm sinh học chứa các vi sinh vật có lợi (vi khuẩn *Bacillus*, *Lactobacillus*, *Nitrosomonas*, *Nitrobacter*…) và enzyme. Khi đưa vào ao nuôi, các vi sinh vật này phân giải chất hữu cơ từ thức ăn thừa, phân thải, xác tảo lắng ở đáy ao, làm sạch nền đáy và giảm lượng bùn.
- Nhóm vi khuẩn chuyển hoá nitơ oxi hoá, biến đổi các khí độc như ammonia (), nitrite (), hydrogen sulfide () thành các dạng ít độc hơn (…), nhờ đó cải thiện chất lượng nước, ổn định pH và hàm lượng oxygen hoà tan.
b) Cân bằng hệ vi sinh vật, hạn chế mầm bệnh
- Các vi sinh vật có lợi phát triển mạnh sẽ cạnh tranh thức ăn và nơi sống với vi sinh vật gây bệnh, lấn át và kìm hãm vi khuẩn, virus có hại, giúp phòng bệnh cho vật nuôi thuỷ sản.
- Một số chế phẩm còn kích thích tiêu hoá, tăng sức đề kháng cho tôm, cá.
c) Xử lí nước thải và bùn thải từ ao nuôi
- Dùng vi sinh vật và thực vật thuỷ sinh để xử lí nước thải, bùn đáy ao trước khi thải ra môi trường, hạn chế ô nhiễm nguồn nước xung quanh.
- Ủ bùn thải bằng vi sinh vật để làm phân bón, tái sử dụng chất thải.
d) Ý nghĩa
- Giảm việc dùng hoá chất, thuốc kháng sinh → sản phẩm thuỷ sản an toàn, sạch bệnh, bảo vệ môi trường và phát triển nuôi thuỷ sản bền vững.
Liên hệ thực tiễn ở địa phương em (ví dụ tham khảo):
- Ở địa phương em, nhiều hộ nuôi tôm, cá đã định kì tạt chế phẩm sinh học (men vi sinh) xuống ao khoảng 7–10 ngày/lần để làm sạch đáy ao, giảm mùi hôi và khí độc, giữ nước ao có màu "nước trà" ổn định.
- Người nuôi trộn men tiêu hoá vào thức ăn cho tôm, cá để tăng sức đề kháng, nhờ đó giảm rõ rệt lượng kháng sinh và hoá chất phải dùng.
- Một số ao có ao lắng, ao xử lí trồng rong, bèo và cấy vi sinh để xử lí nước trước khi cấp vào ao nuôi hoặc trước khi thải ra kênh, hạn chế ô nhiễm nguồn nước chung.
*(Học sinh thay bằng tình hình nuôi thuỷ sản cụ thể của địa phương mình.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.