Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Bài 2 trang 65 SGK Công nghệ 12

Ôn tập chương V   Gợi ý trả lời

Đề bài

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường nuôi thuỷ sản.

Gợi ý trả lời

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường nuôi thuỷ sản

Môi trường nuôi thuỷ sản (chủ yếu là môi trường nước) chịu ảnh hưởng của ba nhóm yếu tố: yếu tố vật lí, yếu tố hoá học và yếu tố sinh học. Các yếu tố này tác động trực tiếp đến sinh trưởng, phát triển và tỉ lệ sống của động vật thuỷ sản.

a) Yếu tố vật lí (lí học)

- Nhiệt độ: Là yếu tố quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hô hấp, trao đổi chất và sinh trưởng của thuỷ sản. Mỗi loài thích hợp với một khoảng nhiệt độ nhất định (cá nước ngọt nhiệt đới thường thích hợp khoảng 25−32 ∘C25-32\,^\circ C). Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều làm vật nuôi chậm lớn, dễ mắc bệnh hoặc chết.
- Độ trong: Phản ánh lượng chất lơ lửng và mật độ sinh vật phù du trong nước, liên quan đến khả năng quang hợp. Độ trong thích hợp cho ao nuôi thường khoảng 20−3020-30 cm (đo bằng đĩa Secchi). Nước quá trong thì nghèo dinh dưỡng, quá đục thì cản trở hô hấp và quang hợp.
- Màu nước: Nước màu xanh nõn chuối (nhiều tảo lục, tảo lam có lợi) là môi trường tốt; nước màu nâu đen, đỏ gạch thường biểu hiện nước bị ô nhiễm, nhiều chất hữu cơ phân huỷ, bất lợi cho thuỷ sản.

b) Yếu tố hoá học

- Độ pH: Ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống thuỷ sản; khoảng thích hợp thường là 6,5−8,56{,}5-8{,}5. pH quá thấp (nước chua phèn) hoặc quá cao đều làm cá kém ăn, chậm lớn, dễ chết.
- Hàm lượng oxygen hoà tan (DO): Cần cho hô hấp của thuỷ sản; thường cần duy trì trên 4−54-5 mg/L. Thiếu oxygen (nhất là về đêm hoặc khi nước giàu chất hữu cơ) gây hiện tượng nổi đầu, chết hàng loạt.
- Độ mặn: Quyết định loài nuôi phù hợp (nước ngọt, nước lợ, nước mặn); độ mặn thay đổi đột ngột gây sốc, rối loạn áp suất thẩm thấu cho vật nuôi.
- Các khí độc: NH3NH_3, H2SH_2S, CO2CO_2 sinh ra từ phân huỷ chất hữu cơ, thức ăn thừa và chất thải. Khi tích tụ quá mức sẽ gây độc, cản trở hô hấp và làm chết thuỷ sản.

c) Yếu tố sinh học

- Sinh vật phù du (thực vật phù du, động vật phù du): Là nguồn thức ăn tự nhiên, đồng thời tham gia cân bằng oxygen và chất dinh dưỡng trong nước. Mật độ hợp lí thì có lợi; tảo phát triển quá mức (nở hoa) gây thiếu oxygen và tiết độc tố.
- Vi sinh vật: Gồm nhóm có lợi (phân huỷ chất hữu cơ, làm sạch nước) và nhóm gây hại (vi khuẩn, virus, nấm... gây bệnh cho thuỷ sản).

Kết luận: Các yếu tố vật lí, hoá học và sinh học của môi trường nước có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau. Vì vậy, trong nuôi thuỷ sản cần thường xuyên theo dõi, quản lí và điều chỉnh các yếu tố này ở mức thích hợp để bảo đảm môi trường nuôi ổn định, giúp thuỷ sản sinh trưởng tốt và hạn chế dịch bệnh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.