Giải Vận dụng trang 64 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Đề xuất biện pháp xử lí môi trường nuôi một loài động vật thuỷ sản phù hợp với thực tiễn ở địa phương em.
Gợi ý trả lời
Lựa chọn đối tượng và bối cảnh địa phương
Giả sử ở địa phương em nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao đất ven biển (một đối tượng phổ biến ở vùng nước lợ). Dựa trên kiến thức Bài 12, em đề xuất các biện pháp ứng dụng công nghệ sinh học để xử lí môi trường nuôi như sau:
a) Sử dụng chế phẩm sinh học (probiotic) định kì cho nước ao
- Bổ sung các chế phẩm chứa vi sinh vật có lợi (*Bacillus* spp., *Lactobacillus*, *Nitrosomonas*, *Nitrobacter*…) định kì 7–10 ngày/lần hoặc sau mỗi lần cho ăn nhiều.
- Tác dụng: phân huỷ mùn bã hữu cơ, thức ăn thừa và chất thải của tôm ở đáy ao; chuyển hoá khí độc NH₃, NO₂⁻ thành dạng ít độc; ổn định màu nước và độ pH; cạnh tranh, ức chế vi khuẩn gây bệnh (như *Vibrio*). Nhờ đó giảm việc thay nước và hạn chế dùng kháng sinh, hoá chất.
b) Xử lí nước cấp đầu vào bằng ao lắng – ao xử lí sinh học
- Nước biển/nước lợ được bơm qua ao lắng để loại bớt chất lơ lửng, sau đó xử lí bằng chế phẩm vi sinh và thả cá rô phi, rong câu để hấp thu dinh dưỡng dư thừa trước khi cấp vào ao nuôi.
- Tác dụng: hạn chế mầm bệnh và chất bẩn theo nước vào ao nuôi.
c) Nuôi ghép, nuôi kết hợp để xử lí chất thải (biện pháp sinh học tự nhiên)
- Thả thêm cá rô phi, cá đối hoặc trồng rong biển ở ao chứa/ao nuôi ghép để chúng ăn tảo, mùn bã và hấp thu muối dinh dưỡng (N, P), góp phần làm sạch nước.
d) Xử lí nước và bùn thải sau thu hoạch
- Nước thải và bùn đáy ao được đưa qua ao xử lí sinh học (dùng vi sinh vật, thực vật thuỷ sinh như lục bình, rong) để phân huỷ chất hữu cơ, giảm ô nhiễm trước khi thải ra môi trường.
- Bùn đáy có thể ủ với chế phẩm vi sinh làm phân bón cho cây trồng, tránh thải trực tiếp gây ô nhiễm kênh rạch.
e) Theo dõi và quản lí môi trường thường xuyên
- Định kì kiểm tra pH, độ mặn, hàm lượng oxygen, NH₃, NO₂⁻ để điều chỉnh liều chế phẩm sinh học cho phù hợp; kết hợp quạt nước để tăng oxygen, giúp vi sinh vật có lợi hoạt động hiệu quả.
Ý nghĩa thực tiễn: Các biện pháp trên dựa chủ yếu vào công nghệ sinh học (chế phẩm vi sinh và sinh vật xử lí), thân thiện với môi trường, giảm dịch bệnh, hạn chế dùng kháng sinh – hoá chất, tiết kiệm chi phí thay nước, bảo đảm an toàn thực phẩm và phát triển nuôi thuỷ sản bền vững ở địa phương.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.