Giải Câu hỏi trang 62 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Ngoài biện pháp sử dụng hệ thực vật (Hình 12.1), còn có những biện pháp nào khác được sử dụng để xử lí môi trường nuôi thuỷ sản? Công nghệ sinh học có vai trò như thế nào trong xử lí môi trường nuôi thuỷ sản?
Hình 12.1. Xử lí nước nuôi thuỷ sản bằng hệ thực vật: ảnh chụp các cây thuỷ sinh mọc dày trong nước, có động vật thuỷ sản bơi phía dưới.
Gợi ý trả lời
a) Các biện pháp khác (ngoài sử dụng hệ thực vật) để xử lí môi trường nuôi thuỷ sản:
Ngoài biện pháp sinh học dùng hệ thực vật thuỷ sinh (Hình 12.1), người ta còn sử dụng các nhóm biện pháp sau:
- Biện pháp cơ học (vật lí): dùng hệ thống ao lắng, ao lọc để lắng đọng bùn, chất rắn lơ lửng; sử dụng lưới lọc, bể lọc; lắp quạt nước, máy sục khí (tăng cường ôxy hoà tan, đẩy khí độc bay lên); hút bùn đáy ao định kì để loại bỏ chất thải tích tụ.
- Biện pháp hoá học: sử dụng vôi (CaO, CaCO₃) để điều chỉnh (ổn định) độ pH và khử trùng, diệt mầm bệnh; dùng các hoá chất khử trùng, chất hấp phụ khí độc (NH₃, H₂S); dùng hoá chất keo tụ để làm lắng chất lơ lửng, làm trong nước.
- Biện pháp sinh học (ngoài hệ thực vật): sử dụng các chế phẩm vi sinh (vi sinh vật có lợi) để phân giải chất hữu cơ, bùn đáy và khí độc; nuôi ghép, nuôi kết hợp các loài thuỷ sản ăn lọc (như cá, động vật thân mềm) để tận dụng và làm sạch nguồn thức ăn dư thừa, tảo trong nước.
Trong thực tế thường kết hợp đồng thời nhiều biện pháp (cơ học, hoá học, sinh học) để xử lí môi trường nuôi đạt hiệu quả cao.
b) Vai trò của công nghệ sinh học trong xử lí môi trường nuôi thuỷ sản:
Công nghệ sinh học có vai trò rất quan trọng, thể hiện ở việc tạo ra và ứng dụng các chế phẩm sinh học (chế phẩm vi sinh) để xử lí môi trường, cụ thể:
- Cung cấp các vi sinh vật có lợi giúp phân giải nhanh chất hữu cơ dư thừa (thức ăn thừa, chất thải của vật nuôi), phân huỷ bùn đáy ao, làm giảm ô nhiễm nền đáy.
- Chuyển hoá, làm giảm các khí độc như NH₃ (amoniac), H₂S, NO₂⁻… trong môi trường nước, nhờ đó cải thiện và ổn định chất lượng nước.
- Ức chế, cạnh tranh với vi sinh vật gây hại, hạn chế mầm bệnh phát triển, giúp phòng bệnh cho động vật thuỷ sản.
- Góp phần ổn định các yếu tố môi trường (pH, hàm lượng ôxy, mật độ tảo…), tạo môi trường sống thuận lợi cho thuỷ sản sinh trưởng, phát triển.
⟹ Nhờ đó, công nghệ sinh học giúp xử lí môi trường nuôi một cách hiệu quả, an toàn và thân thiện với môi trường, hạn chế việc dùng hoá chất, hướng tới nuôi thuỷ sản bền vững.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.