Giải Vận dụng trang 39 SGK Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức nền (Bài 7). Có ba phương thức khai thác rừng:
- *Khai thác trắng*: chặt toàn bộ cây rừng trong một mùa chặt, sau đó trồng lại rừng mới.
- *Khai thác dần*: chặt toàn bộ cây rừng nhưng chia thành 3 – 4 lần chặt, kéo dài trong 5 – 10 năm để rừng tự tái sinh.
- *Khai thác chọn*: chỉ chọn chặt những cây đã thành thục (hoặc cây sâu bệnh, cong queo), giữ lại cây non và cây chưa thành thục; độ che phủ của rừng được duy trì liên tục.

Việc chọn phương thức khai thác phải căn cứ vào mục đích sử dụng và chức năng của từng loại rừng.

a) Rừng trồng (rừng sản xuất) → nên dùng khai thác trắng (có thể kết hợp khai thác dần hoặc khai thác chọn tùy loài cây).
*Giải thích:* Rừng trồng thường là rừng thuần loài, các cây gần như cùng tuổi và cùng đạt tuổi thành thục một lúc; mục đích chính là lấy gỗ, lâm sản phục vụ sản xuất. Vì vậy khai thác trắng cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao, thuận tiện cơ giới hóa; sau khi chặt tiến hành trồng lại rừng mới ngay để bảo đảm tái tạo tài nguyên.

b) Rừng phòng hộ → nên dùng khai thác chọn (hoặc khai thác dần), không khai thác trắng.
*Giải thích:* Rừng phòng hộ có chức năng chống xói mòn, điều hòa và bảo vệ nguồn nước, chắn gió, chắn cát, hạn chế lũ lụt… nên phải luôn duy trì độ che phủ của tán rừng. Khai thác chọn chỉ lấy đi những cây đã thành thục, cây sâu bệnh và giữ lại lớp cây còn lại, nhờ đó rừng vẫn liên tục thực hiện được vai trò phòng hộ, không bị mất tác dụng bảo vệ đất và nguồn nước.

c) Rừng đặc dụng → về cơ bản không khai thác gỗ; chỉ khai thác tận dụng, tận thu (thu gom cây gãy đổ, chết, sâu bệnh) hoặc khai thác chọn ở mức rất hạn chế theo quy định.
*Giải thích:* Rừng đặc dụng (vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, khu bảo vệ cảnh quan, di tích lịch sử…) có mục đích bảo tồn hệ sinh thái, bảo vệ nguồn gen sinh vật quý hiếm, phục vụ nghiên cứu khoa học và du lịch sinh thái. Do đó cần giữ nguyên trạng tự nhiên, không được khai thác làm thay đổi hệ sinh thái; chỉ tận thu những cây đã đổ, chết để bảo đảm vệ sinh rừng và phòng cháy.

Kết luận: Phương thức khai thác phải phù hợp với chức năng của rừng — rừng trồng ưu tiên hiệu quả kinh tế (khai thác trắng rồi trồng lại), rừng phòng hộ ưu tiên giữ độ che phủ (khai thác chọn/dần), rừng đặc dụng ưu tiên bảo tồn (hầu như không khai thác).