Giải Bài 5 trang 40 SGK Công nghệ 10
Đề bài
Xác định độ chua, độ mặn của đất trồng có ý nghĩa như thế nào đối với trồng trọt? Nêu ví dụ minh hoạ.
Gợi ý trả lời
Ý nghĩa của việc xác định độ chua, độ mặn của đất trồng đối với trồng trọt
a) Ý nghĩa của việc xác định độ chua của đất
- Độ chua của đất được đánh giá qua trị số pH (nồng độ ion H⁺ trong dung dịch đất). Dựa vào pH người ta chia đất thành: đất chua (pH < 6,5), đất trung tính (pH = 6,6 – 7,5) và đất kiềm (pH > 7,5).
- Xác định được độ chua giúp bố trí cây trồng phù hợp với từng loại đất, vì mỗi loại cây thích hợp với một khoảng pH nhất định. Nếu trồng cây không phù hợp với độ chua của đất, cây sinh trưởng, phát triển kém, năng suất thấp.
- Biết được độ chua còn giúp người trồng có biện pháp cải tạo đất hợp lí: đất quá chua thì bón vôi để khử chua, kết hợp bón phân hữu cơ, làm thuỷ lợi… nhằm đưa pH về khoảng thích hợp cho cây trồng.
b) Ý nghĩa của việc xác định độ mặn của đất
- Độ mặn cho biết hàm lượng muối tan (chủ yếu là NaCl, Na₂SO₄) trong đất. Đất chứa nhiều muối tan khiến cây khó hút nước và chất dinh dưỡng, cây dễ bị héo, còi cọc, thậm chí chết.
- Xác định được độ mặn giúp lựa chọn, bố trí cây trồng chịu mặn phù hợp và có biện pháp cải tạo đất mặn (rửa mặn bằng nước ngọt, bón vôi, bón phân hữu cơ, trồng cây chịu mặn, làm hệ thống tưới tiêu hợp lí…), từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả trồng trọt.
c) Ví dụ minh hoạ
- *Về độ chua:* Cây chè, cây dứa, khoai tây thích hợp với đất hơi chua (pH khoảng 4,5 – 6,0); trong khi cây đậu, ngô, nhiều loại rau lại ưa đất trung tính (pH khoảng 6,5 – 7,5). Khi biết đất quá chua, người ta bón vôi để khử chua rồi mới trồng các cây ưa đất trung tính.
- *Về độ mặn:* Ở vùng ven biển đồng bằng sông Cửu Long, đất bị nhiễm mặn nên người dân chọn trồng các giống lúa chịu mặn hoặc nuôi trồng thuỷ sản; đồng thời tiến hành rửa mặn, đắp đê ngăn mặn để có thể canh tác được.
Kết luận: Việc xác định độ chua, độ mặn của đất trồng có ý nghĩa quan trọng giúp bố trí cây trồng hợp lí và đề ra biện pháp cải tạo, sử dụng đất phù hợp, nhờ đó cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao và sử dụng đất bền vững.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.