Sách giáo khoa Công nghệ 10

Giải Khám phá trang 24 SGK Công nghệ 10

Bài 4. Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu các biện pháp cải tạo đất chua và giải thích cơ sở khoa học của các biện pháp đó.

Gợi ý trả lời

Cải tạo đất chua — các biện pháp và cơ sở khoa học

Đất chua là đất có độ pH thấp (pH < 6,5), trong đất tồn tại nhiều ion H⁺ và Al³⁺ gây độc cho cây, làm nghèo dinh dưỡng và hạn chế hoạt động của vi sinh vật có lợi. Các biện pháp cải tạo gồm:

a) Bón vôi
- Đây là biện pháp chủ yếu và hiệu quả nhất để khử chua. Bón vôi bột (CaOCaO, Ca(OH)2Ca(OH)_2) hoặc bột đá vôi (CaCO3CaCO_3) vào đất.
- *Cơ sở khoa học:* Vôi cung cấp ion Ca2+Ca^{2+} và tạo môi trường kiềm, trung hòa lượng axit (ion H+H^+) trong dung dịch đất, đồng thời đẩy H+H^+ và Al3+Al^{3+} ra khỏi keo đất rồi kết tủa chúng. Nhờ đó độ pH tăng lên, giảm độ chua, giải phóng và tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng cho cây, tạo điều kiện cho vi sinh vật có lợi phát triển.

b) Bón phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh
- Bón phân chuồng hoai mục, phân xanh, phân hữu cơ vi sinh kết hợp với các biện pháp canh tác hợp lí.
- *Cơ sở khoa học:* Chất hữu cơ làm tăng mùn, tăng kết cấu và độ phì nhiêu của đất, bổ sung và kích thích hệ vi sinh vật có lợi hoạt động, cải thiện môi trường đất, góp phần giảm độ chua và nâng cao độ pH.

c) Biện pháp thủy lợi (tưới tiêu hợp lí)
- Xây dựng hệ thống tưới, tiêu nước khoa học, rửa mặn, rửa phèn, thau chua cho đất.
- *Cơ sở khoa học:* Tưới tiêu hợp lí giúp rửa trôi, loại bỏ bớt các chất gây chua (axit, ion độc H+H^+, Al3+Al^{3+}, Fe3+Fe^{3+}) ra khỏi tầng đất canh tác, hạ thấp độ chua của đất.

d) Biện pháp canh tác
- Cày sâu, bừa kĩ kết hợp bón vôi và phân hữu cơ; luân canh cây trồng, trồng cây che phủ, cây họ Đậu để cải tạo đất.
- *Cơ sở khoa học:* Các biện pháp này làm tơi xốp đất, tăng độ phì nhiêu, bổ sung chất hữu cơ và đạm cho đất, hạn chế rửa trôi, nhờ đó cải thiện tính chất đất và giảm độ chua.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.