Sách giáo khoa Công nghệ 10

Giải Kết nối năng lực trang 24 SGK Công nghệ 10

Bài 4. Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Giải thích cơ sở khoa học của việc luân canh, trồng xen, trồng gối và bố trí thời vụ thích hợp.

Gợi ý trả lời

Cơ sở khoa học của các biện pháp canh tác

Các biện pháp luân canh, trồng xen, trồng gối và bố trí thời vụ thích hợp đều dựa trên việc sử dụng hợp lí và bảo vệ độ phì nhiêu của đất, khai thác tối đa điều kiện ngoại cảnh và hạn chế sâu, bệnh hại. Cụ thể:

a) Luân canh (trồng luân phiên các loại cây khác nhau trên cùng một diện tích)
- Mỗi loại cây trồng có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Trồng luân phiên giúp đất không bị khai thác kiệt quệ một vài nguyên tố nhất định → cân đối và duy trì độ phì nhiêu của đất.
- Luân canh cây trồng cạn với cây họ Đậu (có vi khuẩn nốt sần cố định đạm) hoặc với cây trồng nước làm tăng lượng đạm và cải tạo kết cấu đất.
- Thay đổi cây trồng làm thay đổi môi trường sống → cắt đứt vòng đời, tiêu diệt và hạn chế sâu, bệnh hại và cỏ dại chuyên tính của từng loại cây.

b) Trồng xen (trồng hai hay nhiều loại cây cùng lúc trên một diện tích, có loài chính và loài phụ)
- Tận dụng ánh sáng, đất đai, chất dinh dưỡng và không gian ở các tầng khác nhau, nên tăng sản lượng trên một đơn vị diện tích.
- Trồng xen cây họ Đậu giúp cố định đạm, cải tạo và che phủ đất, chống xói mòn, giữ ẩm, hạn chế cỏ dại.
- Sự đa dạng cây trồng làm giảm sự lây lan của sâu, bệnh hại.

c) Trồng gối (gieo trồng cây sau khi cây trước chưa thu hoạch xong)
- Tận dụng tối đa thời gian và điều kiện đất đai, khí hậu, rút ngắn thời gian đất bỏ trống → tăng số vụ và năng suất trong năm.
- Giữ cho đất luôn có cây che phủ, hạn chế xói mòn, rửa trôi và cỏ dại.

d) Bố trí thời vụ thích hợp
- Mỗi cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt trong một khoảng nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, lượng mưa nhất định. Gieo trồng đúng thời vụ giúp cây gặp điều kiện ngoại cảnh thuận lợi nhất → sinh trưởng khỏe, cho năng suất cao.
- Bố trí thời vụ hợp lí còn giúp cây né tránh được các giai đoạn phát sinh, phát triển mạnh của sâu, bệnh hại và các điều kiện bất lợi (rét, hạn, úng).

Kết luận: Tất cả các biện pháp trên đều nhằm khai thác hợp lí điều kiện tự nhiên, duy trì và cải tạo độ phì nhiêu của đất, hạn chế sâu bệnh và cỏ dại, qua đó nâng cao năng suất cây trồng một cách bền vững.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.