Giải Câu hỏi trang 23 SGK Công nghệ 10
Đề bài
Thế nào là đất chua, đất mặn và đất bạc màu? Nguyên nhân nào làm cho đất bị chua, bị mặn, bị bạc màu? Cần làm gì để cải tạo các loại đất đó?
Gợi ý trả lời
a) Đất chua
- *Khái niệm:* Đất chua là đất có độ pH < 6,5 (phản ứng dung dịch đất mang tính axit) do trong đất có nhiều ion H⁺ và Al³⁺.
- *Nguyên nhân:*
+ Do mưa nhiều, nước mưa rửa trôi các chất kiềm (Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺…) xuống tầng sâu, để lại nhiều ion H⁺, Al³⁺.
+ Do bón nhiều phân hóa học có tính axit (phân đạm, phân lân…) hoặc do sự phân giải chất hữu cơ tạo ra axit.
- *Biện pháp cải tạo:*
+ Bón vôi để trung hòa độ chua, khử chua cho đất.
+ Bón phân hữu cơ, phân vi sinh, cày sâu kết hợp bón phân hợp lí, hạn chế dùng phân có tính axit; làm thủy lợi để rửa chua.
b) Đất mặn
- *Khái niệm:* Đất mặn là đất chứa nhiều muối hòa tan (chủ yếu là NaCl, Na₂SO₄…) với tỉ lệ cao, làm cây trồng khó hút nước và dinh dưỡng.
- *Nguyên nhân:*
+ Do nước biển tràn vào hoặc do ảnh hưởng của nước ngầm mặn ở vùng ven biển, cửa sông.
+ Do khí hậu khô hạn, bốc hơi mạnh khiến muối tích tụ lên tầng mặt.
- *Biện pháp cải tạo:*
+ Biện pháp thủy lợi: đắp đê ngăn nước biển, xây hệ thống mương máng tưới tiêu để thau chua, rửa mặn.
+ Biện pháp bón vôi để đẩy Na⁺ ra khỏi keo đất, sau đó tháo nước rửa mặn; bón phân hữu cơ, trồng cây chịu mặn, luân canh cây trồng hợp lí.
c) Đất bạc màu
- *Khái niệm:* Đất bạc màu (đất xám bạc màu) là đất nghèo dinh dưỡng, tầng đất mặt mỏng, thành phần cơ giới nhẹ (nhiều cát, ít keo), chua, nghèo mùn, thường bị khô hạn.
- *Nguyên nhân:*
+ Do canh tác lạc hậu, độc canh lâu năm, không bón phân hoặc bón không hợp lí làm đất cạn kiệt dinh dưỡng.
+ Do địa hình dốc, mưa nhiều gây xói mòn, rửa trôi lớp đất mặt giàu mùn và chất dinh dưỡng.
- *Biện pháp cải tạo:*
+ Bón phân hữu cơ, phân xanh, phân vi sinh kết hợp bón vôi và phân hóa học hợp lí để tăng mùn và dinh dưỡng.
+ Cày sâu dần kết hợp bón phân, làm thủy lợi tưới tiêu hợp lí, luân canh cây trồng (đặc biệt trồng cây họ Đậu) để cải tạo và bồi dưỡng đất.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.