Sách giáo khoa Công nghệ 10

Giải Kết nối năng lực trang 16 SGK Công nghệ 10

Bài 2. Cây trồng và các yếu tố chính trong trồng trọt   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm hiểu về các loại cây trồng phản ứng với quang chu kì và biện pháp kĩ thuật áp dụng để cây trồng ra hoa.

Gợi ý trả lời

Quang chu kì là phản ứng của cây trồng đối với tương quan độ dài ngày và đêm (thời gian chiếu sáng trong một ngày đêm). Dựa vào phản ứng với quang chu kì, người ta chia cây trồng thành ba nhóm:

a) Các loại cây trồng phản ứng với quang chu kì

- Cây ngày ngắn: ra hoa khi độ dài ngày ngắn hơn một giới hạn nhất định (thời gian tối trong ngày dài). Thường ra hoa vào mùa thu, mùa đông. Ví dụ: lúa, đậu tương, mía, cây cúc, thược dược, cà phê, cây vừng...
- Cây ngày dài: ra hoa khi độ dài ngày dài hơn một giới hạn nhất định (thời gian tối trong ngày ngắn). Thường ra hoa vào cuối mùa xuân, mùa hè. Ví dụ: lúa mì, dâu tây, củ cải đường, su hào, bắp cải, thanh long, cà rốt, hành...
- Cây trung tính (không phản ứng với quang chu kì): ra hoa không phụ thuộc vào độ dài ngày, chỉ cần cây đạt đến mức độ sinh trưởng, phát triển nhất định. Ví dụ: cà chua, lạc, đậu cô ve, hướng dương, dưa chuột, ngô...

b) Biện pháp kĩ thuật áp dụng để điều khiển cây trồng ra hoa

Dựa trên hiểu biết về quang chu kì, người ta chủ động điều khiển thời điểm ra hoa bằng cách thay đổi độ dài thời gian chiếu sáng:

- Chiếu sáng bổ sung (thắp đèn vào ban đêm, ngắt quãng đêm dài):
+ Với *cây ngày ngắn* (như cây cúc): thắp đèn ngắt quãng đêm dài sẽ ức chế (kìm hãm) sự ra hoa, giúp cây tiếp tục sinh trưởng thân lá, điều chỉnh cho hoa nở đúng dịp mong muốn (ví dụ thắp đèn cho cúc cao cây, nở hoa đúng dịp lễ, Tết).
+ Với *cây ngày dài* (như thanh long): chiếu sáng bổ sung kéo dài ngày sẽ kích thích cây ra hoa sớm, trái vụ (ví dụ thắp đèn cho thanh long ra hoa, đậu quả trái vụ).
- Che tối (rút ngắn thời gian chiếu sáng, kéo dài thời gian tối): áp dụng cho *cây ngày ngắn* (như cây cúc) để kích thích cây ra hoa sớm, trái vụ.
- Bố trí thời vụ gieo trồng hợp lí: chọn thời vụ có độ dài ngày - đêm phù hợp với nhóm quang chu kì của cây để cây ra hoa, kết quả đúng thời điểm.
- Chọn, tạo giống và trồng ở vùng có vĩ độ (độ dài ngày) thích hợp với yêu cầu quang chu kì của từng loại cây.

→ Nhờ hiểu và vận dụng quy luật quang chu kì, người trồng trọt có thể chủ động điều khiển cây ra hoa sớm, muộn hoặc trái vụ, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.