Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 15.11 trang 29 SBT Vật lí 10

Bài 15. Định luật 2 Newton

Đề bài

Một vật khối lượng 5 kg được ném thẳng đứng hướng xuống với vận tốc ban đầu 2 m/s từ độ cao 24 m. Vật này rơi chạm đất sau 3 s sau khi ném. Cho biết lực cản không khí tác dụng vào vật không đổi trong quá trình vật chuyển động. Lấy g = 10 m/s2^2. Tính lực cản của không khí tác dụng vào vật.

Lời giải

Chọn chiều dương hướng xuống (theo chiều chuyển động của vật).

Bước 1. Tìm gia tốc của vật từ dữ kiện chuyển động

Vật ném thẳng đứng xuống với v0=2 m/sv_0 = 2\ \text{m/s}, đi được quãng đường s=24 ms = 24\ \text{m} trong thời gian t=3 st = 3\ \text{s}. Vì lực cản không đổi nên gia tốc không đổi, áp dụng công thức:

s=v0t+12at2s = v_0 t + \frac{1}{2}a t^2

24=2⋅3+12a⋅32=6+4,5 a24 = 2\cdot 3 + \frac{1}{2}a\cdot 3^2 = 6 + 4{,}5\,a

a=24−64,5=4 m/s2a = \frac{24 - 6}{4{,}5} = 4\ \text{m/s}^2

Gia tốc a=4 m/s2a = 4\ \text{m/s}^2 (hướng xuống), nhỏ hơn g=10 m/s2g = 10\ \text{m/s}^2, chứng tỏ có lực cản hướng lên làm vật rơi chậm hơn rơi tự do.

Bước 2. Áp dụng định luật II Newton

Vật chịu hai lực: trọng lực P=mgP = mg (hướng xuống) và lực cản FcF_c (hướng lên). Theo chiều dương đã chọn:

mg−Fc=mamg - F_c = ma

Fc=m(g−a)=5 (10−4)=5⋅6=30 NF_c = m(g - a) = 5\,(10 - 4) = 5\cdot 6 = 30\ \text{N}

Kiểm tra: Với Fc=30 NF_c = 30\ \text{N} thì a=g−Fcm=10−305=4 m/s2a = g - \dfrac{F_c}{m} = 10 - \dfrac{30}{5} = 4\ \text{m/s}^2; thay lại s=2⋅3+12⋅4⋅9=6+18=24 ms = 2\cdot 3 + \frac{1}{2}\cdot 4\cdot 9 = 6 + 18 = 24\ \text{m} đúng bằng độ cao đã cho. Vậy kết quả hợp lí.

Kết luận: Lực cản của không khí tác dụng vào vật là Fc=30 NF_c = 30\ \text{N}.

Đáp số

Fc=30F_c = 30 N

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.