Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 13.12 trang 27 SBT Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực

Đề bài

Một cái đèn được treo vào hai sợi dây giống nhau như Hình 13.4. Biết trọng lượng của đèn là 25 N, hai dây làm thành góc 60°. Xác định lực căng của dây.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 27 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ một cái đèn được treo vào trần nhà bằng hai sợi dây giống nhau. Hai dây xuất phát từ cùng một điểm trên trần, tạo thành hình chữ V ngược, chụm lại ở điểm treo đèn phía dưới. Góc giữa hai dây tại điểm treo đèn bằng 60°. Đèn có trọng lượng 25 N treo ở đỉnh dưới của góc.

Lời giải

Phân tích lực

Đèn chịu tác dụng của ba lực: trọng lực P⃗\vec{P} hướng thẳng đứng xuống (độ lớn P=25 NP = 25\ \text{N}) và hai lực căng T1⃗\vec{T_1}, T2⃗\vec{T_2} dọc theo hai sợi dây. Vì đèn cân bằng nên:

P⃗+T1⃗+T2⃗=0⃗\vec{P} + \vec{T_1} + \vec{T_2} = \vec{0}

Hai dây giống nhau và treo đối xứng nên hai lực căng có độ lớn bằng nhau: T1=T2=TT_1 = T_2 = T.

Chiếu lên phương thẳng đứng

Góc giữa hai dây là 60∘60^\circ, do đối xứng nên mỗi dây hợp với phương thẳng đứng một góc:

α=60∘2=30∘\alpha = \dfrac{60^\circ}{2} = 30^\circ

Thành phần thẳng đứng của mỗi lực căng là Tcos⁡30∘T\cos 30^\circ. Hai thành phần này cùng hướng lên, cân bằng với trọng lực:

2Tcos⁡30∘=P2T\cos 30^\circ = P

Tính lực căng

T=P2cos⁡30∘=252⋅32=253≈14,4 NT = \dfrac{P}{2\cos 30^\circ} = \dfrac{25}{2 \cdot \dfrac{\sqrt{3}}{2}} = \dfrac{25}{\sqrt{3}} \approx 14{,}4\ \text{N}

(Các thành phần nằm ngang của hai lực căng ngược chiều nhau nên tự triệt tiêu, phù hợp với điều kiện cân bằng.)

Kết luận: Lực căng của mỗi sợi dây xấp xỉ 14,4 N14{,}4\ \text{N}.

Đáp số

T ≈ 14,4 N

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.