Giải II.5 trang 23 SBT Vật lí 10
Đề bài
Hình II.3 là đồ thị vận tốc – thời gian của hai ô tô A và B cùng chạy theo một hướng trong 40 s. Xe A vượt qua xe B tại thời điểm t = 0. Để bắt kịp xe A, xe B tăng tốc trong 20 s để đạt vận tốc 50 m/s.
a) Tính độ dịch chuyển của xe A trong 20 s.
b) Tính gia tốc của xe B trong 20 s.
c) Sau bao lâu thì xe B đuổi kịp xe A.
d) Tính quãng đường mỗi xe đi được trong 40 s và khi hai xe gặp nhau.
Đồ thị vận tốc – thời gian (trục tung v tính bằng m/s, trục hoành t tính bằng s) của hai xe A và B. Xe A: đường nằm ngang ở v = 40 m/s trong suốt 40 s (vận tốc không đổi 40 m/s). Xe B: xuất phát từ v = 25 m/s tại t = 0, tăng đều theo đường thẳng đạt v = 50 m/s tại t = 20 s, sau đó giữ nằm ngang ở v = 50 m/s đến t = 40 s. Các mốc trên trục tung: 10, 25, 40, 50 m/s; mốc trên trục hoành: 20 s, 40 s.
Lời giải
Phân tích đồ thị
- Xe A: chuyển động thẳng đều với vận tốc không đổi trong suốt 40 s.
- Xe B: trong 20 s đầu tăng tốc đều từ lên ; từ giây 20 đến giây 40 chạy đều với .
- Tại hai xe ở cùng một vị trí (xe A vừa vượt qua xe B).
a) Độ dịch chuyển của xe A trong 20 s
Xe A chạy đều nên:
b) Gia tốc của xe B trong 20 s đầu
c) Sau bao lâu xe B đuổi kịp xe A
Chọn gốc tọa độ tại vị trí hai xe lúc , chiều dương là chiều chuyển động.
Quãng đường (độ dịch chuyển) của xe A: .
*Xét trong 20 s đầu* (xe B chuyển động nhanh dần đều):
Tại :
- ,
- .
Lúc này xe B vẫn còn sau xe A , nên hai xe chưa gặp nhau trong 20 s đầu.
*Xét từ giây thứ 20 trở đi* (xe B chạy đều ). Gọi là thời điểm tính từ :
Xe B đuổi kịp xe A khi :
Vậy sau 25 s kể từ thì xe B đuổi kịp xe A (tức là 5 s sau khi xe B đạt vận tốc 50 m/s).
d) Quãng đường mỗi xe đi được trong 40 s và khi hai xe gặp nhau
*Trong 40 s:*
- Xe A: .
- Xe B: 20 s đầu đi được ; 20 s sau đi được .
*Khi hai xe gặp nhau* (tại ):
- Xe A: .
- Xe B: .
Hai kết quả bằng nhau (), đúng với điều kiện hai xe gặp nhau. Khi gặp nhau mỗi xe đã đi được 1000 m.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.