Giải Bài 9.5 trang 15 SBT Vật lí 10
Đề bài
Cho bốn đồ thị vận tốc – thời gian như hình dưới đây.
Các chuyển động sau đây có thể phù hợp với đồ thị nào trong bốn đồ thị trên?
a) Chuyển động của ô tô khi thấy đèn giao thông chuyển sang màu đỏ.
b) Chuyển động của vận động viên bơi lội khi có tín hiệu xuất phát.
c) Chuyển động của vận động viên bơi lội khi bơi đều.
d) Chuyển động của xe máy đang đứng yên khi người lái xe vừa tăng ga.
Bốn đồ thị vận tốc – thời gian (trục tung v, trục hoành t) được ghi nhãn Đồ thị 1, Đồ thị 2, Đồ thị 3, Đồ thị 4. Đồ thị 1: đường nằm ngang song song với trục t (vận tốc không đổi, khác 0). Đồ thị 2: đường thẳng xuất phát từ một giá trị dương trên trục v và đi xuống giảm đều tới 0 trên trục t (vận tốc giảm đều). Đồ thị 3: đường thẳng xuất phát từ gốc O và đi lên (vận tốc tăng đều từ 0). Đồ thị 4: đường cong xuất phát từ gốc O và đi lên theo dạng cong lõm lên trên (vận tốc tăng nhưng không đều).
Lời giải
Phân tích đặc điểm của bốn đồ thị vận tốc – thời gian:
- Đồ thị 1: đường nằm ngang → vận tốc không đổi, khác 0 ⇒ chuyển động thẳng đều.
- Đồ thị 2: đường thẳng đi xuống, vận tốc giảm đều từ giá trị dương về 0 ⇒ chuyển động thẳng chậm dần đều (gia tốc không đổi).
- Đồ thị 3: đường thẳng xuất phát từ gốc O đi lên, vận tốc tăng đều từ 0 ⇒ chuyển động thẳng nhanh dần đều (gia tốc không đổi).
- Đồ thị 4: đường cong xuất phát từ gốc O đi lên, lõm lên trên, vận tốc tăng từ 0 nhưng ngày càng nhanh ⇒ chuyển động nhanh dần nhưng không đều (độ lớn gia tốc tăng dần).
Ghép từng chuyển động với đồ thị phù hợp:
a) Ô tô khi thấy đèn giao thông chuyển sang màu đỏ.
Ô tô đang chạy phải phanh lại, vận tốc giảm đều từ một giá trị dương về 0.
→ Phù hợp với Đồ thị 2.
b) Vận động viên bơi lội khi có tín hiệu xuất phát.
Bắt đầu từ trạng thái nghỉ (), vận tốc tăng đều lên.
→ Phù hợp với Đồ thị 3.
c) Vận động viên bơi lội khi bơi đều.
Vận tốc giữ không đổi, khác 0.
→ Phù hợp với Đồ thị 1.
d) Xe máy đang đứng yên khi người lái vừa tăng ga.
Xuất phát từ ; khi tăng ga, vận tốc tăng ngày càng nhanh nên gia tốc không giữ không đổi (tăng dần).
→ Phù hợp với Đồ thị 4.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.