Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 7 trang 72 SBT Toán 9

Bài tập ôn tập cuối năm - Đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một ô tô và một xe máy cùng khởi hành từ địa điểm AA và đi đến địa điểm BB. Do vận tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy là 20 km/h nên ô tô đến BB sớm hơn xe máy 30 phút. Biết quãng đường ABAB dài 60 km, tính vận tốc của mỗi xe (giả sử rằng vận tốc của mỗi xe là không đổi trên toàn bộ quãng đường ABAB).

Lời giải

Lập phương trình.

Gọi vận tốc của xe máy là xx (km/h), điều kiện x>0x > 0.

Vì vận tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy là 20 km/h nên vận tốc của ô tô là x+20x + 20 (km/h).

Thời gian xe máy đi hết quãng đường ABAB là 60x\dfrac{60}{x} (giờ).

Thời gian ô tô đi hết quãng đường ABAB là 60x+20\dfrac{60}{x+20} (giờ).

Đổi 30 phút =12= \dfrac{1}{2} giờ.

Vì ô tô đến BB sớm hơn xe máy 30 phút nên ta có phương trình:
60x−60x+20=12.\frac{60}{x} - \frac{60}{x+20} = \frac{1}{2}.

Giải phương trình.

Quy đồng mẫu rồi khử mẫu (với x>0x>0 nên x(x+20)>0x(x+20)>0):
60(x+20)−60xx(x+20)=12\frac{60(x+20) - 60x}{x(x+20)} = \frac{1}{2}
1200x(x+20)=12\frac{1200}{x(x+20)} = \frac{1}{2}
x(x+20)=2400x(x+20) = 2400
x2+20x−2400=0.x^2 + 20x - 2400 = 0.

Ta có Δ′=102+2400=100+2400=2500>0\Delta' = 10^2 + 2400 = 100 + 2400 = 2500 > 0, nên Δ′=50\sqrt{\Delta'} = 50.

Phương trình có hai nghiệm:
x1=−10+50=40;x2=−10−50=−60.x_1 = -10 + 50 = 40; \qquad x_2 = -10 - 50 = -60.

Kết luận.

Vì x>0x > 0 nên x=40x = 40 (thỏa mãn), còn x=−60x = -60 (loại).

Vậy vận tốc của xe máy là 4040 km/h, vận tốc của ô tô là 40+20=6040 + 20 = 60 km/h.

Kiểm tra lại: Thời gian xe máy đi là 6040=1,5\dfrac{60}{40} = 1,5 giờ; thời gian ô tô đi là 6060=1\dfrac{60}{60} = 1 giờ. Ô tô đến sớm hơn 1,5−1=0,51,5 - 1 = 0,5 giờ =30= 30 phút (đúng với đề bài).

Đáp số

Vận tốc xe máy: 40 km/h; vận tốc ô tô: 60 km/h

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.