Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 5 trang 72 SBT Toán 9

Bài tập ôn tập cuối năm - Đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho phương trình x2+4x+m=0x^2 + 4x + m = 0.

a) Giải phương trình với m=1m = 1.

b) Tìm mm để phương trình có hai nghiệm x1,x2x_1, x_2 thoả mãn x12+x22=10x_1^2 + x_2^2 = 10.

Lời giải

a) Giải phương trình với m=1m = 1.

Thay m=1m = 1 vào phương trình, ta được:

x2+4x+1=0x^2 + 4x + 1 = 0

Ta có a=1a = 1, b=4b = 4, c=1c = 1, nên b′=2b' = 2.

Δ′=b′2−ac=22−1⋅1=4−1=3>0\Delta' = b'^2 - ac = 2^2 - 1\cdot 1 = 4 - 1 = 3 > 0

Phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=−b′+Δ′a=−2+3,x2=−b′−Δ′a=−2−3x_1 = \frac{-b' + \sqrt{\Delta'}}{a} = -2 + \sqrt{3}, \qquad x_2 = \frac{-b' - \sqrt{\Delta'}}{a} = -2 - \sqrt{3}

b) Tìm mm để phương trình có hai nghiệm x1,x2x_1, x_2 thoả mãn x12+x22=10x_1^2 + x_2^2 = 10.

Phương trình x2+4x+m=0x^2 + 4x + m = 0 có hai nghiệm x1,x2x_1, x_2 khi và chỉ khi:

Δ′=22−m=4−m≥0  ⇔  m≤4\Delta' = 2^2 - m = 4 - m \ge 0 \;\Leftrightarrow\; m \le 4

Khi đó, theo định lí Viète:

x1+x2=−ba=−4,x1x2=ca=mx_1 + x_2 = -\frac{b}{a} = -4, \qquad x_1 x_2 = \frac{c}{a} = m

Ta có:

x12+x22=(x1+x2)2−2x1x2=(−4)2−2m=16−2mx_1^2 + x_2^2 = (x_1 + x_2)^2 - 2x_1 x_2 = (-4)^2 - 2m = 16 - 2m

Theo giả thiết x12+x22=10x_1^2 + x_2^2 = 10, suy ra:

16−2m=10  ⇔  2m=6  ⇔  m=316 - 2m = 10 \;\Leftrightarrow\; 2m = 6 \;\Leftrightarrow\; m = 3

Giá trị m=3m = 3 thoả mãn điều kiện m≤4m \le 4 nên nhận.

Thử lại: Với m=3m = 3, phương trình là x2+4x+3=0x^2 + 4x + 3 = 0, có hai nghiệm x1=−1x_1 = -1, x2=−3x_2 = -3. Khi đó x12+x22=1+9=10x_1^2 + x_2^2 = 1 + 9 = 10 (đúng).

Vậy m=3m = 3.

Đáp số

x1=−2+3x_1 = -2 + \sqrt{3}; x2=−2−3x_2 = -2 - \sqrt{3}m=3m = 3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.