Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.32 trang 57 SBT Toán 9

Bài 29. Tứ giác nội tiếp

Đề bài

Cho tam giác nhọn ABCABC có các đường cao BEBE, CFCF. Một đường tròn (O)(O) đi qua hai điểm EE, FF và cắt các tia đối của hai tia BFBF, CECE lần lượt tại XX và YY. Chứng minh rằng XYXY song song với BCBC.

Lời giải

Phân tích vị trí các điểm.

Vì CFCF là đường cao nên F∈ABF \in AB và BFC^=90∘\widehat{BFC}=90^\circ; vì BEBE là đường cao nên E∈ACE \in AC và BEC^=90∘\widehat{BEC}=90^\circ.

Đường tròn (O)(O) cắt tia đối của tia BFBF tại XX, nên XX nằm trên đường thẳng ABAB và BB nằm giữa FF và XX; cắt tia đối của tia CECE tại YY, nên YY nằm trên đường thẳng ACAC và CC nằm giữa EE và YY.

Như vậy XX thuộc đường thẳng ABAB, còn YY thuộc đường thẳng ACAC. Ta sẽ chứng minh AXAB=AYAC\dfrac{AX}{AB}=\dfrac{AY}{AC} rồi dùng định lí Thalès đảo.

Bước 1. Bốn điểm B, C, E, FB,\,C,\,E,\,F cùng thuộc một đường tròn.

Ta có BFC^=BEC^=90∘\widehat{BFC}=\widehat{BEC}=90^\circ, tức hai điểm E, FE,\,F cùng nhìn đoạn BCBC dưới một góc vuông. Do đó E, FE,\,F cùng nằm trên đường tròn đường kính BCBC. Vậy tứ giác BFECBFEC nội tiếp.

Xét △AFE\triangle AFE và △ACB\triangle ACB:
- A^\widehat{A} chung;
- Vì BFECBFEC nội tiếp nên góc ngoài tại đỉnh FF bằng góc trong ở đỉnh đối diện: AFE^=ACB^\widehat{AFE}=\widehat{ACB}.

Suy ra △AFE∽△ACB\triangle AFE \backsim \triangle ACB (g.g), nên
AFAC=AEAB ⇒ AF⋅AB=AE⋅AC.(1)\frac{AF}{AC}=\frac{AE}{AB}\ \Rightarrow\ AF\cdot AB = AE\cdot AC. \quad (1)

Bước 2. Dùng đường tròn (O)(O) đi qua E, F, X, YE,\,F,\,X,\,Y.

Bốn điểm F, E, X, YF,\,E,\,X,\,Y cùng thuộc (O)(O) nên tứ giác FEYXFEYX (hay XFEYXFEY) nội tiếp.

Xét △AFE\triangle AFE và △AYX\triangle AYX:
- A^\widehat{A} chung (vì F, XF,\,X cùng thuộc đường thẳng ABAB; E, YE,\,Y cùng thuộc đường thẳng ACAC);
- Vì A, F, XA,\,F,\,X thẳng hàng nên AFE^=180∘−XFE^\widehat{AFE}=180^\circ-\widehat{XFE}. Mặt khác tứ giác XFEYXFEY nội tiếp nên XFE^+XYE^=180∘\widehat{XFE}+\widehat{XYE}=180^\circ, do đó AFE^=XYE^=AYX^\widehat{AFE}=\widehat{XYE}=\widehat{AYX} (vì A, E, YA,\,E,\,Y thẳng hàng).

Suy ra △AFE∽△AYX\triangle AFE \backsim \triangle AYX (g.g), nên
AFAY=AEAX ⇒ AF⋅AX=AE⋅AY.(2)\frac{AF}{AY}=\frac{AE}{AX}\ \Rightarrow\ AF\cdot AX = AE\cdot AY. \quad (2)

Bước 3. Kết luận.

Chia từng vế của (2)(2) cho (1)(1):
AF⋅AXAF⋅AB=AE⋅AYAE⋅AC ⇒ AXAB=AYAC.\frac{AF\cdot AX}{AF\cdot AB}=\frac{AE\cdot AY}{AE\cdot AC}\ \Rightarrow\ \frac{AX}{AB}=\frac{AY}{AC}.

Vì XX thuộc đường thẳng ABAB, YY thuộc đường thẳng ACAC và AXAB=AYAC\dfrac{AX}{AB}=\dfrac{AY}{AC}, theo định lí Thalès đảo ta được
XY∥BC.■XY \parallel BC. \qquad \blacksquare

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.