Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.28 trang 56 SBT Toán 9

Bài 29. Tứ giác nội tiếp

Đề bài

Cho hình vuông ABCDABCD có cạnh bằng 44 cm. Gọi MM, NN, PP, QQ lần lượt là trung điểm của ABAB, BCBC, CDCD, DADA. Chứng minh rằng tứ giác MNPQMNPQ nội tiếp một đường tròn và tìm bán kính, chu vi của đường tròn đó.

Lời giải

Phân tích và vẽ hình. Hình vuông ABCDABCD cạnh 44 cm, MM, NN, PP, QQ lần lượt là trung điểm của ABAB, BCBC, CDCD, DADA. Vì các điểm đều là trung điểm nên:
MB=BN=NC=CP=PD=DQ=QA=AM=42=2 (cm).MB = BN = NC = CP = PD = DQ = QA = AM = \dfrac{4}{2} = 2 \text{ (cm)}.

a) Chứng minh tứ giác MNPQMNPQ nội tiếp một đường tròn.

*Chứng minh MNPQMNPQ là hình vuông:*

Xét bốn tam giác MBNMBN, NCPNCP, PDQPDQ, QAMQAM. Mỗi tam giác vuông tại đỉnh của hình vuông (B^=C^=D^=A^=90∘\widehat{B}=\widehat{C}=\widehat{D}=\widehat{A}=90^\circ) và có hai cạnh góc vuông đều bằng 22 cm, nên bốn tam giác đó là các tam giác vuông cân bằng nhau.

Từ đó các cạnh huyền bằng nhau:
MN=NP=PQ=QM=22+22=22 (cm),MN = NP = PQ = QM = \sqrt{2^2 + 2^2} = 2\sqrt{2} \text{ (cm)},
nên MNPQMNPQ là hình thoi.

Mỗi tam giác vuông cân có hai góc nhọn bằng 45∘45^\circ, chẳng hạn BNM^=CNP^=45∘\widehat{BNM} = \widehat{CNP} = 45^\circ. Xét góc tại đỉnh NN của tứ giác:
MNP^=180∘−BNM^−CNP^=180∘−45∘−45∘=90∘.\widehat{MNP} = 180^\circ - \widehat{BNM} - \widehat{CNP} = 180^\circ - 45^\circ - 45^\circ = 90^\circ.
Hình thoi có một góc vuông nên MNPQMNPQ là hình vuông.

*Chứng minh nội tiếp:* Hình vuông MNPQMNPQ có M^=N^=P^=Q^=90∘\widehat{M} = \widehat{N} = \widehat{P} = \widehat{Q} = 90^\circ, do đó hai góc đối bù nhau:
M^+P^=90∘+90∘=180∘.\widehat{M} + \widehat{P} = 90^\circ + 90^\circ = 180^\circ.
Tứ giác có tổng hai góc đối bằng 180∘180^\circ nên MNPQMNPQ nội tiếp được một đường tròn (đpcm).

b) Tính bán kính và chu vi của đường tròn đó.

Đường tròn ngoại tiếp hình vuông MNPQMNPQ có tâm là giao điểm hai đường chéo và bán kính bằng nửa đường chéo.

Đường chéo của hình vuông cạnh 222\sqrt{2} cm là:
MP=22⋅2=4 (cm).MP = 2\sqrt{2} \cdot \sqrt{2} = 4 \text{ (cm)}.
Suy ra bán kính:
R=MP2=42=2 (cm).R = \dfrac{MP}{2} = \dfrac{4}{2} = 2 \text{ (cm)}.

Chu vi đường tròn:
C=2πR=2π⋅2=4π≈12,57 (cm).C = 2\pi R = 2\pi \cdot 2 = 4\pi \approx 12{,}57 \text{ (cm)}.

Kiểm tra lại: MNPQMNPQ có tâm trùng tâm hình vuông ABCDABCD; khoảng cách từ tâm đến mỗi trung điểm cạnh bằng 42=2\dfrac{4}{2}=2 cm =R= R, phù hợp với kết quả R=2R = 2 cm.

Đáp số

đpcmR = 2 cm; chu vi C = 4π ≈ 12,57 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.