Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.18 trang 54 SBT Toán 9

Bài 28. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp của một tam giác

Đề bài

Cho tam giác ABCABC vuông tại BB nội tiếp đường tròn (O)(O) và đường kính BDBD. Tính số đo của góc BACBAC, biết rằng BAC^=2CBD^\widehat{BAC} = 2\widehat{CBD}.

Lời giải

Phân tích hình vẽ.

Tam giác ABCABC vuông tại BB và nội tiếp đường tròn (O)(O) nên cạnh huyền ACAC là một đường kính của (O)(O). Theo giả thiết, BDBD cũng là một đường kính của (O)(O).

Bước 1. Xét tam giác BCDBCD.

Góc BCD^\widehat{BCD} là góc nội tiếp chắn đường kính BDBD nên:
BCD^=90∘.\widehat{BCD} = 90^\circ.
Vậy tam giác BCDBCD vuông tại CC, do đó hai góc nhọn phụ nhau:
CBD^+BDC^=90∘.(1)\widehat{CBD} + \widehat{BDC} = 90^\circ. \quad (1)

Bước 2. Dùng hai góc nội tiếp cùng chắn một cung.

Hai góc BAC^\widehat{BAC} (đỉnh AA) và BDC^\widehat{BDC} (đỉnh DD) là hai góc nội tiếp cùng chắn cung BCBC nên bằng nhau:
BDC^=BAC^.(2)\widehat{BDC} = \widehat{BAC}. \quad (2)

Bước 3. Lập phương trình tìm góc BAC^\widehat{BAC}.

Thay (2)(2) vào (1)(1):
CBD^+BAC^=90∘.\widehat{CBD} + \widehat{BAC} = 90^\circ.
Mặt khác, theo giả thiết BAC^=2 CBD^\widehat{BAC} = 2\,\widehat{CBD}, suy ra CBD^=12BAC^\widehat{CBD} = \dfrac{1}{2}\widehat{BAC}. Thay vào:
12BAC^+BAC^=90∘  ⇒  32BAC^=90∘  ⇒  BAC^=60∘.\frac{1}{2}\widehat{BAC} + \widehat{BAC} = 90^\circ \;\Rightarrow\; \frac{3}{2}\widehat{BAC} = 90^\circ \;\Rightarrow\; \widehat{BAC} = 60^\circ.

Kiểm tra. Khi BAC^=60∘\widehat{BAC} = 60^\circ thì CBD^=30∘\widehat{CBD} = 30^\circ, và BAC^=2⋅30∘=60∘\widehat{BAC} = 2\cdot 30^\circ = 60^\circ đúng bằng giả thiết; đồng thời CBD^+BDC^=30∘+60∘=90∘\widehat{CBD} + \widehat{BDC} = 30^\circ + 60^\circ = 90^\circ phù hợp với tam giác BCDBCD vuông tại CC.

Kết luận. BAC^=60∘.\widehat{BAC} = 60^\circ.

Đáp số

BAC^=60∘\widehat{BAC} = 60^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.