Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.5 trang 51 SBT Toán 9

Bài 27. Góc nội tiếp

Đề bài

Cho hai điểm BB, CC nằm trên đường tròn (O)(O) và cho điểm AA nằm trên cung lớn BC⌢\overparen{BC}. Biết rằng OBA⌢=30∘\overparen{OBA} = 30^\circ, OCA⌢=40∘\overparen{OCA} = 40^\circ. Tính số đo các góc của tam giác ABCABC.

Lời giải

Nhận xét ban đầu. Vì OO là tâm đường tròn và A,B,CA,B,C nằm trên (O)(O) nên
OA=OB=OC=R.OA=OB=OC=R.
Do đó các tam giác OABOAB và OACOAC đều cân tại OO.

Bước 1. Tính các góc ở tâm AOB^\widehat{AOB} và AOC^\widehat{AOC}.

- Tam giác OABOAB cân tại OO (OA=OBOA=OB) nên hai góc ở đáy bằng nhau:
OAB^=OBA^=30∘ ⇒ AOB^=180∘−2⋅30∘=120∘.\widehat{OAB}=\widehat{OBA}=30^\circ\ \Rightarrow\ \widehat{AOB}=180^\circ-2\cdot30^\circ=120^\circ.
- Tam giác OACOAC cân tại OO (OA=OCOA=OC) nên:
OAC^=OCA^=40∘ ⇒ AOC^=180∘−2⋅40∘=100∘.\widehat{OAC}=\widehat{OCA}=40^\circ\ \Rightarrow\ \widehat{AOC}=180^\circ-2\cdot40^\circ=100^\circ.

Bước 2. Tính góc A^=BAC^\widehat{A}=\widehat{BAC}.

Vì AA nằm trên cung lớn BC⌢\overparen{BC} nên tâm OO nằm trong tam giác ABCABC, do đó tia AOAO nằm giữa hai tia ABAB và ACAC:
BAC^=OAB^+OAC^=30∘+40∘=70∘.\widehat{BAC}=\widehat{OAB}+\widehat{OAC}=30^\circ+40^\circ=70^\circ.

Bước 3. Tính góc B^\widehat{B} và C^\widehat{C} bằng quan hệ góc nội tiếp – góc ở tâm.

Mỗi góc nội tiếp bằng nửa góc ở tâm cùng chắn một cung.

- ABC^\widehat{ABC} là góc nội tiếp chắn cung AC⌢\overparen{AC} (không chứa BB); cung này có số đo bằng góc ở tâm AOC^=100∘\widehat{AOC}=100^\circ. Vậy
ABC^=12 AOC^=100∘2=50∘.\widehat{ABC}=\dfrac{1}{2}\,\widehat{AOC}=\dfrac{100^\circ}{2}=50^\circ.
- ACB^\widehat{ACB} là góc nội tiếp chắn cung AB⌢\overparen{AB} (không chứa CC); cung này có số đo bằng góc ở tâm AOB^=120∘\widehat{AOB}=120^\circ. Vậy
ACB^=12 AOB^=120∘2=60∘.\widehat{ACB}=\dfrac{1}{2}\,\widehat{AOB}=\dfrac{120^\circ}{2}=60^\circ.

Bước 4. Kiểm tra lại đáp số.

Tổng ba góc của tam giác ABCABC:
70∘+50∘+60∘=180∘ (đúng).70^\circ+50^\circ+60^\circ=180^\circ\ (\text{đúng}).
Ngoài ra, cung BC⌢\overparen{BC} không chứa AA có số đo 360∘−(120∘+100∘)=140∘360^\circ-(120^\circ+100^\circ)=140^\circ, nên BAC^=140∘2=70∘\widehat{BAC}=\dfrac{140^\circ}{2}=70^\circ, trùng với kết quả ở Bước 2.

Kết luận:
A^=70∘,B^=50∘,C^=60∘.\widehat{A}=70^\circ,\quad \widehat{B}=50^\circ,\quad \widehat{C}=60^\circ.

Đáp số

A^=70∘; B^=50∘; C^=60∘\widehat{A}=70^\circ;\ \widehat{B}=50^\circ;\ \widehat{C}=60^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.