Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.33 trang 20 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương VI

Đề bài

Cho hai hàm số: y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 và y=x2y = x^2.

a) Vẽ đồ thị của hai hàm số này trên cùng một mặt phẳng toạ độ.

b) Tìm điểm AA nằm trên đồ thị của hàm số y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 và điểm BB nằm trên đồ thị của hàm số y=x2y = x^2, biết rằng chúng đều có hoành độ là x=32x = \dfrac{3}{2}.

c) Gọi A′A', B′B' lần lượt là các điểm đối xứng của AA, BB qua trục tung OyOy. Tìm toạ độ của A′A', B′B' và chứng minh hai điểm này tương ứng nằm trên hai đồ thị của hàm số đi qua AA, BB.

Lời giải

a) Vẽ đồ thị hai hàm số y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 và y=x2y = x^2

Lập bảng giá trị:

Với y=x2y = x^2 (parabol quay bề lõm lên trên, đỉnh O(0;0)O(0;0)):

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=x2y = x^2 | 44 | 11 | 00 | 11 | 44 |

Với y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 (parabol quay bề lõm xuống dưới, đỉnh O(0;0)O(0;0)):

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 | −6-6 | −32-\dfrac{3}{2} | 00 | −32-\dfrac{3}{2} | −6-6 |

Vẽ hai parabol này trên cùng một mặt phẳng toạ độ OxyOxy: cả hai đều nhận trục OyOy làm trục đối xứng và có chung đỉnh là gốc toạ độ OO; đồ thị y=x2y = x^2 nằm phía trên trục hoành, đồ thị y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 nằm phía dưới trục hoành.

b) Tìm điểm AA và điểm BB

Hai điểm đều có hoành độ x=32x = \dfrac{3}{2}.

Điểm AA nằm trên đồ thị y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2, thay x=32x = \dfrac{3}{2}:
yA=−32⋅(32)2=−32⋅94=−278.y_A = -\dfrac{3}{2}\cdot\left(\dfrac{3}{2}\right)^2 = -\dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{9}{4} = -\dfrac{27}{8}.
Vậy A(32 ; −278)A\left(\dfrac{3}{2}\,;\,-\dfrac{27}{8}\right).

Điểm BB nằm trên đồ thị y=x2y = x^2, thay x=32x = \dfrac{3}{2}:
yB=(32)2=94.y_B = \left(\dfrac{3}{2}\right)^2 = \dfrac{9}{4}.
Vậy B(32 ; 94)B\left(\dfrac{3}{2}\,;\,\dfrac{9}{4}\right).

c) Tìm A′A', B′B' và chứng minh chúng nằm trên hai đồ thị đi qua AA, BB

Điểm đối xứng của một điểm qua trục tung OyOy thì giữ nguyên tung độ và đổi dấu hoành độ.

Với A(32 ; −278)A\left(\dfrac{3}{2}\,;\,-\dfrac{27}{8}\right) thì A′(−32 ; −278)A'\left(-\dfrac{3}{2}\,;\,-\dfrac{27}{8}\right).

Với B(32 ; 94)B\left(\dfrac{3}{2}\,;\,\dfrac{9}{4}\right) thì B′(−32 ; 94)B'\left(-\dfrac{3}{2}\,;\,\dfrac{9}{4}\right).

*Chứng minh A′A' nằm trên đồ thị y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2 (đồ thị đi qua AA):*
Thay x=−32x = -\dfrac{3}{2} vào y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2:
y=−32⋅(−32)2=−32⋅94=−278.y = -\dfrac{3}{2}\cdot\left(-\dfrac{3}{2}\right)^2 = -\dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{9}{4} = -\dfrac{27}{8}.
Giá trị này bằng tung độ của A′A', nên A′A' nằm trên đồ thị y=−32x2y = -\dfrac{3}{2}x^2.

*Chứng minh B′B' nằm trên đồ thị y=x2y = x^2 (đồ thị đi qua BB):*
Thay x=−32x = -\dfrac{3}{2} vào y=x2y = x^2:
y=(−32)2=94.y = \left(-\dfrac{3}{2}\right)^2 = \dfrac{9}{4}.
Giá trị này bằng tung độ của B′B', nên B′B' nằm trên đồ thị y=x2y = x^2.

Điều này phù hợp vì mỗi parabol y=ax2y = ax^2 luôn nhận trục OyOy làm trục đối xứng, nên điểm đối xứng của một điểm thuộc đồ thị qua OyOy cũng thuộc đồ thị đó (đpcm).

Đáp số

Hai parabol chung đỉnh OO, nhận OyOy làm trục đối xứng; y=x2y=x^2 ở trên, y=−1,5x2y=-1,5x^2 ở dưới trục hoànhA(1,5 ; −3,375)A(1,5\,;\,-3,375); B(1,5 ; 2,25)B(1,5\,;\,2,25)A′(−1,5 ; −3,375)A'(-1,5\,;\,-3,375) thuộc y=−1,5x2y=-1,5x^2; B′(−1,5 ; 2,25)B'(-1,5\,;\,2,25) thuộc y=x2y=x^2; đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.