Giải Bài 5.17 trang 65 SBT Toán 9
Đề bài
Cho đường tròn và điểm .
a) Giả sử . Vẽ đường thẳng đi qua và vuông góc với . Chứng minh rằng là tiếp tuyến của đường tròn tại .
b) Giả sử nằm ngoài . Vẽ đường tròn đường kính . Đường tròn vừa vẽ cắt tại và . Chứng minh rằng và là hai tiếp tuyến của .
Lời giải
## a) Trường hợp
Gọi là bán kính của , khi đó vì .
Đường thẳng đi qua và vuông góc với tại , nên chính là chân đường vuông góc hạ từ tâm xuống đường thẳng . Do đó khoảng cách từ đến đường thẳng bằng:
Lấy một điểm bất kì trên khác . Tam giác vuông tại nên cạnh huyền lớn hơn cạnh góc vuông :
Vậy mọi điểm của (khác ) đều nằm ngoài , tức là chỉ có một điểm chung duy nhất với là .
Khoảng cách từ tâm đến đường thẳng bằng bán kính , nên là tiếp tuyến của tại tiếp điểm (đpcm).
##
b) Trường hợp nằm ngoài
Gọi là trung điểm của ; đường tròn đường kính là đường tròn tâm bán kính . Theo giả thiết, đường tròn này cắt tại và .
Vì nằm trên đường tròn đường kính nên là góc nội tiếp chắn nửa đường tròn (chắn đường kính ). Do đó:
Mà nên là bán kính của . Đường thẳng đi qua điểm của và vuông góc với bán kính tại , nên theo dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến, là tiếp tuyến của tại .
Tương tự, nằm trên đường tròn đường kính nên:
với là bán kính của . Vậy cũng là tiếp tuyến của tại .
Tóm lại, và là hai tiếp tuyến của đường tròn (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.